બજેટ 2026ની જાહેરાત બાદ માર્કેટ રિએક્શન
1 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ રજૂ થયેલા કેન્દ્રીય બજેટ 2026 બાદ ભારતીય ઇક્વિટી બેન્ચમાર્ક Sensex અને Nifty માં તીવ્ર વેચવાલી જોવા મળી હતી, જેમાં લગભગ 2% નો ઘટાડો નોંધાયો હતો. બજેટમાં નાણાકીય શિસ્ત અને મૂડી ખર્ચમાં 9% નો વધારો કરીને ₹12.2 લાખ કરોડ સુધી લઈ જવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ કેટલાક નિર્ણયોએ રોકાણકારોને ચિંતિત કર્યા.
STT વધારા અને F&O પર અસરથી નિરાશા
માર્કેટમાં ગભરાટનું મુખ્ય કારણ ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં થયેલો વધારો હતો. નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલાંથી ડોમેસ્ટિક બ્રોકરેજીસને નુકસાન થઈ શકે છે અને ફોરેન ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (FIIs) જેઓ હેજિંગ માટે F&O સેગમેન્ટનો ઉપયોગ કરે છે, તેઓ પણ દૂર થઈ શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્યુચર્સ પર STT 0.02% થી વધીને 0.05% કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ઓપ્શન્સ પર STT 0.10% થી વધારીને 0.15% કરવામાં આવ્યો છે. આ વધારો સટ્ટાખોરીને નિયંત્રિત કરવા અને આવક ઊભી કરવાના હેતુથી કરાયો હોવાનું મનાય છે, પરંતુ તેનાથી ટ્રેડિંગનો ખર્ચ સીધો વધી જાય છે. આ ઉપરાંત, મૂડી પ્રવાહ વ્યવસ્થાપન (Capital Flow Management) અથવા ચલણ સ્થિરતા માટે કોઈ સીધા પગલાં ન હોવાને કારણે પણ રોકાણકારોની ચિંતા વધી હતી.
Axis Mutual Fund ના CIO આશિષ ગુપ્તાએ બજેટને 'મિશ્ર' ગણાવ્યું, જોકે તેમણે STT વધારા અને ઉધાર કાર્યક્રમથી નિરાશા વ્યક્ત કરી. Aditya Birla Sun Life AMC ના ઇક્વિટી CIO હરીશ ક્રિષ્નનનો મત હતો કે બજેટ વાસ્તવિક અને નાણાકીય રીતે શિસ્તબદ્ધ છે, અને કેપિટલ ખર્ચને બદલે ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાયું છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઉધારના ઊંચા સ્તર ટૂંકા ગાળામાં મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે, પરંતુ મધ્યમ ગાળા માટે અપેક્ષાઓ રૂઢિચુસ્ત રહે છે.
ક્ષેત્રીય ફોકસ અને નિષ્ણાતોના સ્ટોક સિલેક્શન
બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે, અનેક વિશ્લેષકોએ બજેટ ફાળવણી અને આર્થિક વલણોથી લાભ મેળવી શકે તેવા ચોક્કસ શેરોને ઓળખ્યા છે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, AI, ડિજિટલ સેવાઓ અને ચોક્કસ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રો પર બજેટના ભારએ આ પસંદગીઓ માટે પૃષ્ઠભૂમિ તૈયાર કરી છે.
Motilal Oswal Financial Services ના સિદ્ધાર્થ ખેમકાએ Apollo Hospitals Enterprises (વર્તમાન ભાવ: ₹6,948; P/E: 59.8) ને ક્ષેત્રીય મેડિકલ ટુરિઝમ અને બાયોફાર્મા શક્તિ મિશનથી લાભ મેળવવાની સંભાવનાને કારણે સૂચવ્યું છે. Mahindra & Mahindra (વર્તમાન ભાવ: ₹3,364; P/E: 29.4) ને ₹1 લાખ કરોડના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કેપેક્સ અને કૃષિ યાંત્રિકીકરણ પરના સતત ધ્યાનથી ફાયદો થવાની શક્યતા છે. Biocon (ટાર્ગેટ: ₹460) ને બાયોફાર્મા શક્તિ મિશનનો લાભ મળવાની અપેક્ષા છે, જે તેના ડાયાબિટીસ અને ઓન્કોલોજી પોર્ટફોલિયો સાથે સુસંગત છે. Larsen & Toubro (વર્તમાન ભાવ: ₹3,814; P/E: 31.5) ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાધનોના સમર્થન અને રેલવે તથા રસ્તાઓ માટે કેપેક્સમાં થયેલા વધારાથી લાભ મેળવશે.
Kotak Securities ના શ્રીકાંત ચૌહાણે Indian Hotels Company (વર્તમાન ભાવ: ₹664; P/E: 56.0) ને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રમાં મુખ્ય ખેલાડી તરીકે નોંધ્યું છે, જે અનુકૂળ માંગ-પુરવઠા ગતિશીલતાથી લાભ મેળવી શકે છે. તેમણે Tata Consultancy Services (વર્તમાન ભાવ: ₹3,187; P/E: 22.6) પર પણ ભાર મૂક્યો, ખાસ કરીને AI અને મોટા ડીલ્સ પર તેના વ્યૂહાત્મક ધ્યાન પર, જે વિદેશી ક્લાઉડ સેવા પ્રદાતાઓ માટે ટેક્સ હોલિડે દ્વારા સમર્થિત છે.
HDFC Securities ના દેવર્ષ વાકિલ દ્વારા Sai Life Sciences ને બાયોફાર્મા SHAKTI પ્રસ્તાવો અને વધતા જતા ભારતીય CRDMO બજારને ધ્યાનમાં રાખીને ભલામણ કરવામાં આવી છે. Syrma SGS Technology (ટાર્ગેટ: ₹920) ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) માટે વધેલા ₹40,000 કરોડના ફંડિંગથી લાભ મેળવશે. Zensar Technologies (વર્તમાન ભાવ: ₹667; P/E: 20.0) ને AI-આધારિત સોલ્યુશન્સ તરફના તેના વ્યૂહાત્મક પરિવર્તન અને બજેટના 'ઇન્ટેલિજન્સ-ફર્સ્ટ' અભિગમ સાથે સુસંગત ક્રોસ-સેક્ટર ડાયવર્સિફિકેશન માટે નોંધવામાં આવ્યું.
ભવિષ્યનું દૃષ્ટિકોણ અને ક્ષેત્રીય વલણો
કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર-આધારિત વૃદ્ધિ પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે, જેમાં FY27 માટે જાહેર મૂડી ખર્ચ રેકોર્ડ ₹12.2 લાખ કરોડ સુધી વધારવામાં આવ્યો છે, જે અગાઉના વર્ષના અંદાજ કરતાં 11.5% વધુ છે. આ નોંધપાત્ર ફાળવણી બાંધકામ, મૂડી માલ, સિમેન્ટ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં માંગને વેગ આપવાની અપેક્ષા છે. AI, ડેટા સેન્ટર્સ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, જેમાં 2047 સુધી વિદેશી ક્લાઉડ સેવા પ્રદાતાઓ માટે ટેક્સ હોલિડેનો સમાવેશ થાય છે, તે ટેકનોલોજીને વૃદ્ધિ એન્જિન તરીકે અપનાવવાનો વ્યૂહાત્મક સંકેત આપે છે. જ્યારે STT વધારાથી ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અને FII સહભાગિતા માટે ટૂંકા ગાળાના અવરોધો ઊભા થયા છે, ત્યારે વિશ્લેષકો બજેટના કેપેક્સ અને ટેકનોલોજી એજન્ડા સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રો માટે લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણને સાવચેતીપૂર્વક આશાવાદી માને છે.