AI ના ડરમાં IT શેરમાં ભૂકંપ! ભારતીય માર્કેટમાં મોટી ગિરાવટ, વેલ્યુએશન રીસેટ

AI ના ખતરાએ IT સેક્ટરને હચમચાવ્યું, માર્કેટમાં વેલ્યુએશન રીસેટ

ગ્લોબલ માર્કેટમાંથી આવતા AI (Artificial Intelligence) ના ભયને કારણે ભારતીય શેરબજારમાં, ખાસ કરીને IT સેક્ટરમાં, મોટી વેચવાલી જોવા મળી છે. આ ચિંતાએ ટેકનોલોજી સ્ટોક્સમાં ભૂકંપ લાવી દીધો છે, જેના કારણે સમગ્ર માર્કેટના વેલ્યુએશન (Valuation) પર અસર પડી રહી છે.

AI ની ચિંતાએ IT શેરમાં લાવી મોટો ઘટાડો

આ સપ્તાહે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો. Nifty 50 અને Sensex માં અનુક્રમે 1.30% અને 1.25% નો ઘટાડો નોંધાયો, જ્યારે Nifty IT ઇન્ડેક્સમાં તો આશ્ચર્યજનક રીતે 8% નો મોટો ઘટાડો થયો. આ માર્ચ 2020 પછીનો Nifty IT નો સૌથી મોટો સાપ્તાહિક ઘટાડો હતો. ખાસ કરીને 13મી ફેબ્રુઆરીએ, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) એ લગભગ ₹7,395 કરોડના શેર વેચી દીધા, જેના કારણે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં અત્યાર સુધીમાં તેઓ ₹1,374 કરોડના નેટ સેલર બન્યા છે. આ દરમિયાન, વોલેટિલિટી ઇન્ડેક્સ India VIX લગભગ 11% વધ્યો, જે રોકાણકારોની વધતી ચિંતા દર્શાવે છે. બીજી તરફ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) એ બજારને ટેકો આપ્યો અને લગભગ ₹5,554 કરોડનું રોકાણ કર્યું.

AI ની ઝડપી પ્રગતિ, ખાસ કરીને જનરેટિવ AI ટૂલ્સ, IT કંપનીઓના પરંપરાગત આઉટસોર્સિંગ મોડેલ માટે મોટો ખતરો બની રહી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે AI કોડિંગ, કસ્ટમર સપોર્ટ જેવા કાર્યોને ઓટોમેટ કરી શકે છે, જેના કારણે IT કંપનીઓના આવક અને નફા પર લાંબા ગાળે અસર પડી શકે છે.

મોટા IT શેરોમાં કડાકો, વેલ્યુએશન પર સવાલો

આ વેચવાલીનો સૌથી વધુ માર મોટી IT કંપનીઓના શેરો પર પડ્યો. Infosys નો શેર તેના 52-week ની નીચી સપાટી ₹1,281.50 પર પહોંચી ગયો, જ્યારે Tata Consultancy Services (TCS) ની માર્કેટ કેપ ડિસેમ્બર 2020 પછી પ્રથમ વખત ₹10 લાખ કરોડની નીચે સરકી ગઈ. 14મી ફેબ્રુઆરીએ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં, Infosys ના શેરમાં 9.16%, TCS માં 8.48% અને HCL Technologies માં 8.7% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો.

હાલમાં, મોટી IT કંપનીઓના P/E રેશિયો (Price-to-Earnings Ratio) લગભગ 17-19x (Wipro) થી 20-27x (Infosys, TCS) ની રેન્જમાં છે, જે AI થી આવનારા સંભવિત આવક ઘટાડાને જોતાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. Jefferies જેવી બ્રોકરેજ ફર્મ્સે જણાવ્યું છે કે IT સેક્ટરમાં હજુ વધુ ઘટાડો જોવા મળી શકે છે, કારણ કે વર્તમાન ગ્રોથ એસ્ટિમેટ AI ના કારણે થનારા નુકસાનને સંપૂર્ણપણે ધ્યાનમાં લેતા નથી. જોકે, JPMorgan માને છે કે વર્તમાન વેલ્યુએશન ખૂબ વધારે નકારાત્મક છે અને Infosys તથા TCS જેવી મોટી કંપનીઓમાં રોકાણની તકો ઉભરી શકે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે પણ, AI અને યુએસમાં વ્યાજ દરો વધવાની અપેક્ષાએ ટેકનોલોજી સ્ટોક્સ પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. યુએસમાં મજબૂત જોબ ડેટાને કારણે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં કાપની અપેક્ષાઓ ઓછી થઈ રહી છે, જે ગ્રોથ અને ટેક સ્ટોક્સ માટે પ્રતિકૂળ છે.

FIIs નો ઘટાડો અને DIIs નો સપોર્ટ

જાન્યુઆરી 2026 માં, FIIs લગભગ ₹25,000 કરોડના નેટ સેલર રહ્યા હતા, જ્યારે DIIs એ લગભગ ₹40,000 કરોડનું રોકાણ કરીને બજારને ટેકો આપ્યો હતો. આ દર્શાવે છે કે વિદેશી રોકાણકારો સાવચેત છે, જ્યારે સ્થાનિક રોકાણકારો ભારતીય બજારમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે.

AI નો ખતરો અને ભવિષ્યનો રસ્તો

AI ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને જનરેટિવ AI, IT કંપનીઓના પારંપરિક બિઝનેસ મોડેલને બદલી શકે છે. ઓટોમેશનને કારણે સેવાઓની માંગ ઘટી શકે છે અને માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. આ 'Anthropic shock' તરીકે ઓળખાઈ રહ્યું છે, જે સૂચવે છે કે IT કંપનીઓએ પોતાના બિઝનેસ મોડેલને ફરીથી ગોઠવવું પડશે.

આગળ શું?

આગળ જતા, રોકાણકારોનું ધ્યાન મુખ્ય આર્થિક સંકેતો પર રહેશે. વૈશ્વિક સ્તરે, ફેડરલ ઓપન માર્કેટ કમિટી (FOMC) ની મીટિંગના મિનિટ્સ અને યુએસ Q4 GDP ડેટા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ભારતમાં, RBI ની મોનેટરી પોલિસી મીટિંગના મિનિટ્સ અને HSBC ફ્લેશ PMI ડેટા પર પણ નજર રહેશે.

બજાર વિશ્લેષકો હાલમાં પસંદગીયુક્ત રોકાણની સલાહ આપી રહ્યા છે. તેઓ ઓટોમોબાઈલ અને કન્ઝમ્પ્શન જેવા ક્ષેત્રોમાં ગુણવત્તાયુક્ત મોટી કંપનીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની અને IT ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને સ્પષ્ટતા ન આવે ત્યાં સુધી સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. Religare Broking ના અજીત મિશ્રા માને છે કે Nifty 25,200 થી 25,700 ની રેન્જમાં રહી શકે છે. હાલમાં બેન્કિંગ, ઓટો, એનર્જી અને પસંદગીના મેટલ સ્ટોક્સમાં તેજીની શક્યતા છે, જ્યારે IT, FMCG અને રિયલ્ટી શેરોમાં નજીકના ગાળામાં નબળાઈ રહી શકે છે.