Flipkart અને Swiggy જેવી મોટી કંપનીઓમાં કામ કરી ચૂકેલા અનુભવી પ્રોફેશનલ્સ હવે પોતાના સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરી રહ્યા છે. આ બદલાવને કારણે વેન્ચર કેપિટલ ફર્મ્સ હવે 'ગ્રોથ' કરતા 'ડિસિપ્લિન' અને 'ડોમેન એક્સપર્ટાઈઝ' પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.
બદલાઈ રહ્યું છે સ્ટાર્ટઅપ ઈકોસિસ્ટમનું ચિત્ર
ભારતના સ્ટાર્ટઅપ માર્કેટમાં એક મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. જે કર્મચારીઓ ભૂતકાળમાં Flipkart, Swiggy, Zomato અને InMobi જેવી મોટી યુનિકોર્ન કંપનીઓમાં કામ કરી ચૂક્યા છે, તેઓ હવે પોતે ફાઉન્ડર બની રહ્યા છે. આ 'ઓપરેટર-ફાઉન્ડર્સ' તરીકે ઓળખાતો વર્ગ વેન્ચર કેપિટલ ફર્મ્સના મૂલ્યાંકન કરવાની રીત બદલી રહ્યો છે.
રોકાણકારો કેમ આ ફાઉન્ડર્સ પર ભરોસો મૂકે છે?
રોકાણકારો માટે આ નવા ફાઉન્ડર્સ એક પ્રકારનો 'સેફ બેટ' (Safe Bet) છે. આ લોકો એવી કંપનીઓમાંથી આવ્યા છે જ્યાં તેમણે સ્કેલિંગ અને પ્રોડક્ટ મેનેજમેન્ટની મુશ્કેલીઓ પહેલેથી જ જોઈ છે. ફંડિંગ વિન્ટરના સમયમાં, જ્યારે બજાર 'ગ્રોથ-એટ-ઓલ-કોસ્ટ' (Growth-at-all-costs) મોડલથી દૂર જઈ રહ્યું છે, ત્યારે આવા ફાઉન્ડર્સ યુનિટ ઇકોનોમિક્સ અને સસ્ટેનેબલ ગ્રોથ પર વધુ ધ્યાન આપે છે.
ઈકોસિસ્ટમ અને AIનો સપોર્ટ
કંપનીઓમાં સ્ટોક ઓપ્શન્સ (ESOPs) ના વેચાણથી મળેલા નાણાંએ આ ફાઉન્ડર્સને આર્થિક ટેકો આપ્યો છે, જે તેમના નવા સાહસો માટે એક લોન્ચપેડ બની રહ્યો છે. ખાસ કરીને 'Flipkart Mafia' ની સફળતા એક બ્લૂપ્રિન્ટ તરીકે કામ કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, Artificial Intelligence ના ઉપયોગથી ઓપરેશનલ ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે નાની ટીમો પણ કાર્યક્ષમ રીતે કામ કરી શકે છે અને લાંબા સમય સુધી 'લીન' રહી શકે છે.
પડકારો બાકી છે
જોકે, રોકાણકારો સાવધ પણ છે. એક મોટી, સ્થાપિત કંપનીમાં કામ કરવાનો અનુભવ અને શૂન્યમાંથી સ્ટાર્ટઅપ ઉભું કરવું એ બે અલગ વસ્તુઓ છે. કોમ્પિટિશન, રેગ્યુલેટરી ફેરફારો અને નવી બ્રાન્ડ બનાવવાનો સંઘર્ષ હજુ પણ મોટો પડકાર છે. રોકાણકારો હવે એ જોઈ રહ્યા છે કે આ ફાઉન્ડર્સ માત્ર વેલ્યુએશન પાછળ ભાગવાને બદલે ખરેખર પ્રોફિટેબિલિટીનો રસ્તો કેવી રીતે તૈયાર કરે છે.