ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે વર્ષ **2026** અત્યાર સુધી ખૂબ જ શાનદાર રહ્યું છે. કંપનીઓએ અત્યાર સુધીમાં **$635 મિલિયનનું** ફંડિંગ મેળવ્યું છે, જે **2020** ની સરખામણીએ **4 ગણું** વધારે છે. રોકાણકારો હવે સોફ્ટવેર મોડેલને બદલે હાર્ડવેર અને ડીપટેક સેક્ટર પર વધુ દાવ લગાવી રહ્યા છે.
વર્ષ 2020 માં આ ક્ષેત્રે માત્ર $118 મિલિયનનું રોકાણ મેળવ્યું હતું, જેની સામે 2026 માં આ આંકડો સીધો $635 મિલિયન પર પહોંચી ગયો છે. વેન્ચર કેપિટાલિસ્ટો હવે ડિજિટલ-ફર્સ્ટ બિઝનેસ મોડલને બદલે ફિઝિકલ પ્રોડક્શન અને હાર્ડવેર-સેન્ટ્રિક સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રસ દાખવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ડીપટેક, મેડિકલ ડિવાઇસીસ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઓટોમેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં મૂડીનો પ્રવાહ વધ્યો છે.
હાર્ડવેર મોડલ્સની વધતી લોકપ્રિયતા
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં સોફ્ટવેર કોડિંગ સરળ બનતા, રોકાણકારો હવે ભૌતિક સંપત્તિ (Physical Assets) અને પ્રોપ્રાયટરી પ્રોડક્શન ટેકનિક પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. અત્યારના રોકાણકારો પહેલા કરતા વધુ શિસ્તબદ્ધ બન્યા છે. હવે ફંડિંગ મેળવવા માટે માત્ર વાયદાઓ પૂરતા નથી, પરંતુ કંપનીએ પ્રોડક્ટની સાબિતી અને ગ્રાહકોનો પ્રતિસાદ દર્શાવવો અનિવાર્ય બન્યો છે.
'મિડલ સ્ટેજ' ફાઇનાન્સિંગનો પડકાર
પાયલોટ પ્રોજેક્ટમાંથી ફૂલ-સ્કેલ પ્રોડક્શનમાં જવું એ સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે સૌથી મોટો અવરોધ છે. આ તબક્કે મોટા પ્રમાણમાં મૂડીની જરૂર પડે છે, પરંતુ નવી કંપનીઓ પાસે પૂરતો આર્થિક ઇતિહાસ ન હોવાથી તેમને પરંપરાગત બેંક લોન મળવી મુશ્કેલ પડે છે. આ 'મિડલ સ્ટેજ' ગેપને ભરવા માટે ઇક્વિટીની સાથે વેન્ચર ડેટ અને ઇક્વિપમેન્ટ ફાઇનાન્સિંગની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે. ભારતમાં PLI (Production Linked Incentive) સ્કીમ આ ક્ષેત્રને મોટું પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
જોકે, રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. મેન્યુફેક્ચરિંગમાં પ્રોફિટ આવવામાં ઘણો સમય લાગે છે. પ્રોજેક્ટ અમલીકરણમાં વિલંબ થતા પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. આગામી સમયમાં, સ્ટાર્ટઅપ્સ તેમની યુનિટ ઇકોનોમિક્સ અને ઉત્પાદન ક્ષમતાનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરે છે તેના પર રોકાણકારોની નજર રહેશે.