વર્ષ 2026ના પ્રથમ 7 મહિનામાં ભારતમાં વેન્ચર કેપિટલ (VC) ફન્ડિંગમાં માત્ર **5%** નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે ગ્લોબલ માર્કેટના **161%** ના ઉછાળા સામે ઘણો પાછળ છે. આ રોકાણનું વલણ દર્શાવે છે કે રોકાણકારો હવે માત્ર સ્થાપિત કંપનીઓ પર જ ભરોસો મૂકી રહ્યા છે.
ભારતીય વેન્ચર કેપિટલ સેક્ટરમાં રોકાણની ગતિ ધીમી પડી છે. જ્યાં જાન્યુઆરીથી જુલાઈ 2026 દરમિયાન ગ્લોબલ માર્કેટમાં ડેલ વેલ્યુમાં 161% નો તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે, ત્યાં ભારતનો આંકડો માત્ર 5% સુધી સીમિત રહ્યો છે. આ તફાવત સ્પષ્ટ કરે છે કે હવે રોકાણકારો માત્ર અનધંધાકીય વિસ્તરણને બદલે 'ક્વોલિટી' પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
વેલ્યુએશન અને શિસ્તનો અભિગમ
ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ ઈકોસિસ્ટમમાં રોકાણકારો અત્યંત સાવધ થયા છે. આ સમયગાળામાં ડીલ વોલ્યુમમાં 13% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, કારણ કે રોકાણકારો એવી કંપનીઓ પાછળ નાણાં ખર્ચી રહ્યા છે જેનો નફાનો રસ્તો સ્પષ્ટ હોય. આ વલણ લાંબા ગાળે IPO માર્કેટમાં આવનારી નવી કંપનીઓની સંખ્યાને અસર કરી શકે છે.
ગ્લોબલ માર્કેટમાં ભારત ક્યાં છે?
ગ્લોબલ સ્તરે જોતા, અમેરિકામાં ડેલ વેલ્યુમાં 199% નો વધારો થયો છે અને તે કુલ ગ્લોબલ ફન્ડિંગનો 75% હિસ્સો ધરાવે છે. ચીને પણ 213% ના વધારા સાથે ઝડપી રિકવરી કરી છે. તેની સામે ભારતનું યોગદાન ગ્લોબલ VC કેપિટલ વેલ્યુમાં માત્ર 1% અને ડીલ વોલ્યુમમાં 7% છે.
ઈનોવેશન અને રેગ્યુલેટરી અવરોધો
ચિપ ડિઝાઈન અને રોબોટિક્સ જેવા સેક્ટર્સમાં અપેક્ષા કરતા ઓછું ફન્ડિંગ આવ્યું છે. 2023 થી અત્યાર સુધીમાં ચિપ ડિઝાઈન ફર્મ્સને માત્ર $162 મિલિયન નું જ ફન્ડિંગ મળ્યું છે. આ ઉપરાંત, બદલાતી ડિજિટલ ગવર્નન્સ પોલિસી અને રેગ્યુલેટરી અનિશ્ચિતતા પણ સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે પડકારરૂપ બની રહી છે. હવે રોકાણકારોની નજર વર્ષના બીજા છ મહિનામાં ફન્ડિંગ પેટર્ન કેવી રીતે બદલાય છે અને નવા IPO કેટલા સફળ થાય છે તેના પર રહેશે.