Whalesbook
February 2026 માં ભારતમાં પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી-વેન્ચર કેપિટલ (PE-VC) રોકાણમાં એક મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આ રોકાણ $2.6 બિલિયન ને પાર કરી ગયું છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં 27% નો જંગી વધારો દર્શાવે છે. આ તેજી મુખ્યત્વે મોટા (mega-deals) અને અંતિમ તબક્કા (late-stage) માં થયેલા રોકાણો દ્વારા પ્રેરિત છે.
આ ફેબ્રુઆરી 2026 માં, ભારતમાં PE-VC રોકાણ 108 ડીલ્સમાં $2.6 બિલિયન સુધી પહોંચ્યું. આ ફેબ્રુઆરી 2025 માં થયેલા $1.9 બિલિયન ના રોકાણ (જે 94 ડીલ્સમાં થયું હતું) ની સરખામણીમાં 27% નો મોટો વધારો દર્શાવે છે. આ પ્રદર્શન જાન્યુઆરી 2026 ના $1.7 બિલિયન ના આંકડા કરતાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ લેટ-સ્ટેજ રોકાણમાં થયેલો બમણાથી વધુનો વધારો હતો, જે $420 મિલિયન થી વધીને $910 મિલિયન સુધી પહોંચ્યો. $100 મિલિયન થી વધુ મૂલ્યની મેગા ડીલ્સે પણ મહત્વનો ફાળો આપ્યો, જેમાં $1.7 બિલિયન નું રોકાણ 7 ડીલ્સમાં થયું, જે ગયા વર્ષે સમાન મહિનામાં $1 બિલિયન હતું. અર્લી-સ્ટેજ ડીલ્સનું સરેરાશ કદ વધીને $6 મિલિયન થયું, જ્યારે લેટ-સ્ટેજ ડીલ્સનું સરેરાશ કદ $57 મિલિયન રહ્યું. આ મહિનાનો સૌથી મોટો સોદો AI એક્સિલરેશન ક્લાઉડ પ્લેટફોર્મ Neysa દ્વારા $600 મિલિયન નું ભંડોળ હતું. અન્ય મોટા ભંડોળમાં નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપની (NBFC) Aditya Birla Housing માટે $304 મિલિયન અને Nido Home Finance માટે $230 મિલિયન નો સમાવેશ થાય છે.
જોકે કુલ રોકાણ મૂલ્યમાં વધારો થયો, રોકાણનું ચિત્ર બે ભાગમાં વહેંચાયેલું જોવા મળ્યું. જ્યાં લેટ-સ્ટેજ ફંડિંગમાં સ્પષ્ટ તેજી હતી, ત્યાં ગ્રોથ-સ્ટેજ કંપનીઓમાં રોકાણ ઘટીને 25 ડીલ્સમાં $244 મિલિયન રહ્યું, જે અગાઉના સમયગાળા કરતાં નોંધપાત્ર ઘટાડો છે. બીજી તરફ, અર્લી-સ્ટેજ રોકાણમાં મધ્યમ વૃદ્ધિ જોવા મળી, જે 61 ડીલ્સમાં $354 મિલિયન સુધી પહોંચ્યું. આ ભેદભાવ સૂચવે છે કે મોટાભાગનું ભંડોળ વધુ પરિપક્વ કંપનીઓમાં કેન્દ્રિત થયું છે, સંભવતઃ રોકાણકારો ઓછું જોખમ ધરાવતા સંપત્તિઓ પસંદ કરી રહ્યા છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સેક્ટર રોકાણકારોના રસનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું, જેમાં Neysa દ્વારા $600 મિલિયન નું ભંડોળ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. ફેબ્રુઆરી 2026 માં આયોજિત India AI Impact Summit એ આ સેક્ટરના મહત્વ પર વધુ ભાર મૂક્યો, જેમાં $200 બિલિયન થી વધુના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ આકર્ષાઈ. બીજી તરફ, Aditya Birla Housing અને Nido Home Finance જેવી NBFCs એ નોંધપાત્ર મૂડી મેળવી હોવા છતાં, આ સેક્ટર અનેક દબાણોનો સામનો કરી રહ્યું છે. બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાને કારણે ભંડોળ ખર્ચ વધી રહ્યો છે અને બેંકો તરફથી સ્પર્ધા વધી રહી છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા તાજેતરના નિયમનકારી ફેરફારો પણ NBFCs ની કામગીરીને અસર કરી રહ્યા છે.
ફેબ્રુઆરી 2026 માં ભારતનું રોકાણ વાતાવરણ સકારાત્મક મેક્રોઇકોનોમિક પરિસ્થિતિઓ દ્વારા સમર્થિત હતું. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે GDP વૃદ્ધિ 6.8% થી 7.4% ની વચ્ચે રહેવાની ધારણા હતી. ફુગાવો નિયંત્રણમાં રહ્યો, અને RBI એ રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રાખ્યો. જોકે, રોકાણકારોએ કેટલાક જોખમો પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ. મુખ્ય ચિંતા એ છે કે રોકાણ મૂલ્યમાં વૃદ્ધિ માટે નાના સંખ્યાબંધ મેગા ડીલ્સ પર વધુ પડતો આધાર રાખવામાં આવ્યો છે. ગ્રોથ-સ્ટેજ ફંડિંગમાં ઘટાડો ભવિષ્યની વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ પર અસર કરી શકે છે. NBFCs ભંડોળ ખર્ચ અને નિયમનકારી ફેરફારો સામે લડી રહી છે, જ્યારે AI સેક્ટરમાં વધુ પડતા મૂલ્યાંકનનું જોખમ પણ રહેલું છે. ભવિષ્યમાં, AI અને ડીપટેક ક્ષેત્રોમાં રોકાણ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે NBFCs નિયમનકારી ફેરફારો અને ભંડોળ ખર્ચના પડકારો વચ્ચે નેવિગેટ કરશે. રોકાણકારો વધુ શિસ્તબદ્ધ અને સ્પષ્ટ મુદ્રીકરણ વ્યૂહરચનાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે તેવી અપેક્ષા છે.