દેશની ટેકનોલોજી સોવરેન્ટિને મળશે નવું બળ
ભારતની સ્વદેશી ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે IIT Madras Research Park (IITMRP) અને Unicorn India Ventures એકસાથે આવ્યા છે. તેમણે ₹600 કરોડનું ડીપ ટેક ફંડ લોન્ચ કર્યું છે, જેમાં ₹400 કરોડ સુધીનો ગ્રીનશૂ ઓપ્શન પણ ઉપલબ્ધ છે. આ પહેલ દેશની 'ટેકનોલોજી સોવરેન્ટિ' એટલે કે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્ય સાથે જોડાયેલી છે. ફંડનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોબોટિક્સ, સ્પેસટેક, સંરક્ષણ ટેક, સેમિકન્ડક્ટર અને મેડટેક જેવા ક્ષેત્રોમાં મજબૂત ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી (IP) ધરાવતી ઓછામાં ઓછી 25 કંપનીઓને વિકસાવવાનો છે. આનાથી દેશી સંશોધન અને વ્યાપારીકરણ વચ્ચેના અંતરને ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
ડીપ ટેક વિકાસના લાંબા ગાળાને પહોંચી વળવા રણનીતિ
આ ફંડ ડીપ ટેકનોલોજીના લાંબા વિકાસ ચક્રને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તે ડ્યુઅલ-સ્ટેજ રોકાણ પદ્ધતિ અપનાવશે. શરૂઆતમાં, તે ટેકનોલોજી રેડીનેસ લેવલ (TRL) 3-4 પર રહેલી અર્લી-સ્ટેજ સ્ટાર્ટઅપ્સમાં ₹8-10 કરોડનું સરેરાશ રોકાણ કરશે, જેથી પ્રારંભિક વ્યાપારીકરણના પડકારોને પહોંચી વળાય. ત્યારબાદ, TRL 5-7 પરની કંપનીઓને ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવશે. ઉપરાંત, TRL 7-9 પર રહેલી લેટ-સ્ટેજ કંપનીઓને પણ બજારમાં ઝડપથી વિસ્તરણ માટે સહાય મળશે. Unicorn India Ventures, જેની પાસે પહેલેથી જ લગભગ 30 ડીપ ટેક કંપનીઓનું પોર્ટફોલિયો છે, તે આ ફંડનું સંચાલન કરશે. આ ફંડનો 60% હિસ્સો પ્રારંભિક રોકાણ માટે અને 40% હિસ્સો ફોલો-ઓન રાઉન્ડ માટે ફાળવવામાં આવ્યો છે. આ 'પેશન્ટ કેપિટલ' (ધીરજપૂર્વકનું ભંડોળ) હાર્ડવેર અને R&D-આધારિત પ્રોજેક્ટ્સને 'વેલી ઓફ ડેથ' (Compound Annual Growth Rate) જેવા મુશ્કેલ તબક્કાઓમાંથી પસાર થવામાં મદદ કરશે.
ઇકોસિસ્ટમ ઇન્ટિગ્રેશન અને રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યો
IIT Madras ના ડાયરેક્ટર ડો. કામકોટિ વીઝીનાથન અનુસાર, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી 'વિકસિત ભારત 2047' પ્રાપ્ત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે, જેમાં ટેકનોલોજી સોવરેન્ટિ, AI, સેમિકન્ડક્ટર, સંરક્ષણ ટેક અને ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. IITMRP, જે સંશોધન અને ઇન્ક્યુબેશનનું કેન્દ્ર છે, અને Unicorn India Ventures જેવા સક્રિય ડીપ ટેક રોકાણકાર વચ્ચેની ભાગીદારી સંશોધનને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને વેગ આપશે. Unicorn India Ventures સહ-રોકાણ (co-investment) દ્વારા અને IITMના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ, ઉચ્ચ નેટ-વર્થ ધરાવતા વ્યક્તિઓ (HNIs) અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો પાસેથી પણ ભંડોળ એકત્ર કરવાની યોજના ધરાવે છે. સરકારની નેશનલ ક્વોન્ટમ મિશન અને ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન જેવી નીતિઓ પણ ડીપ ટેક ક્ષેત્રમાં રોકાણકારોનો રસ વધારી રહી છે, જોકે મેન્યુફેક્ચરિંગ અને R&D ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સ્કેલિંગના પડકારો હજુ પણ યથાવત છે. આ નવું ફંડ, તેના મોટા ભંડોળ અને IITMના સમર્થન સાથે, અદ્યતન સંશોધન અને પ્રતિભા મેળવવામાં સ્પષ્ટ ફાયદો ધરાવે છે.