ભારતીય B2C ઈ-કોમર્સ સેક્ટરમાં રોકાણનો પ્રવાહ ધીમો પડ્યો છે. નવેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં ફંડિંગ ૩૩% ઘટીને $૧.૬ અબજ પર પહોંચ્યું છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં $૨.૪ અબજ હતું.
ભારતીય B2C ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્રે ફંડિંગના આંકડા ચિંતાજનક છે. ૨૦૨૬ના પ્રથમ ૧૦ મહિનામાં કંપનીઓ માત્ર $૧.૬ અબજ એકત્ર કરી શકી છે, જે ૨૦૨૫ના $૨.૪ અબજ સામે ૩૩% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. આ ડેટા સ્પષ્ટ કરે છે કે વેન્ચર કેપિટલ કંપનીઓ હવે મોટા રોકાણ કરવાને બદલે અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધી રહી છે.
સેક્ટર વાઈઝ સ્થિતિ
સૌથી વધુ અસર લેટ-સ્ટેજ ફંડિંગમાં જોવા મળી છે, જે ૫૧% ઘટીને $૫૮૭ મિલિયન પર આવી ગયું છે. તેવી જ રીતે, સીડ-સ્ટેજ (Seed-stage) ફંડિંગમાં પણ ૫૦% નો ઘટાડો નોંધાયો છે અને તે $૧૬૯ મિલિયન રહ્યું છે. જોકે, અર્લી-સ્ટેજ વેન્ચર્સમાં થોડી સ્થિરતા જોવા મળી છે, જ્યાં ફંડિંગ વધીને $૮૭૨ મિલિયન થયું છે.
ડીલનું પ્રમાણ અને એક્ઝિટ ઓપ્શન
મોટી ડીલ્સનો અભાવ વર્તમાન બજારની વાસ્તવિકતા છે. ૨૦૨૬માં માત્ર એક જ કંપની, FS Life, $૧૧૦ મિલિયનનો રાઉન્ડ મેળવી શકી છે. કુલ ડીલ રાઉન્ડ્સ પણ ઘટીને ૩૫૬ થઈ ગયા છે, જે ૨૦૨૫માં ૬૨૧ હતા. આ ઉપરાંત, એક્ઝિટ ઓપ્શન્સ જેવા કે IPO અને એક્વિઝિશનમાં પણ ઘટાડો થયો છે. જોકે, Astrotalk દ્વારા યુનિકોર્ન સ્ટેટસ મેળવવું એ આ વર્ષની થોડી ઘણી સકારાત્મક ઘટનાઓમાંથી એક હતી.
આ સ્થિતિ સૂચવે છે કે હવે 'ગ્રોથ એટ એની કોસ્ટ' (કોઈપણ ભોગે વૃદ્ધિ) ના જમાનાનો અંત આવ્યો છે અને કંપનીઓએ તેમની નફાકારકતા સાબિત કરવી પડશે, અન્યથા આગામી વર્ષ ૨૦૨૭માં કામગીરી ટકાવી રાખવી મુશ્કેલ બની શકે છે.