Tracxn ના લેટેસ્ટ રિપોર્ટ મુજબ, ૨૦૨૬ના પ્રથમ ૮ મહિનામાં IIT અને IIM ના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા સ્ટાર્ટઅપ્સની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. જોખમ લેવાને બદલે હવે આ ટેલેન્ટેડ યુવાનો સુરક્ષિત અને વધુ પગારવાળી AI-કેન્દ્રિત કોર્પોરેટ નોકરીઓને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે.
ઘટાડાના આંકડા શું કહે છે?
માર્કેટ ઇન્ટેલિજન્સ ફર્મ Tracxn ના ડેટા મુજબ, જાન્યુઆરીથી ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ દરમિયાન માત્ર ૭૯ IIT અને ૨૦ IIM એલ્યુમને સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કર્યા છે. સરખામણી કરીએ તો, ૨૦૨૫ ના આખા વર્ષમાં ૩૦૭ IIT અને ૭૧ IIM ગ્રેજ્યુએટ્સે નવા સાહસો શરૂ કર્યા હતા. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે દેશમાં કુલ ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સની સંખ્યા ૬,૩૫૩ (૨૦૨૬ના પ્રથમ ૮ મહિનામાં) સુધી પહોંચી હોવા છતાં, ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓની સક્રિયતા ઘટી રહી છે.
આ બદલાવ પાછળનું કારણ શું?
મુખ્ય કારણ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે આવેલી તેજી છે. અત્યારે ટેક કંપનીઓમાં AI નિષ્ણાતો માટે ઊંચા પેકેજની ભરમાર છે. બિઝનેસ શરૂ કરવાનું જોખમ લેવાને બદલે, આ ગ્રેજ્યુએટ્સ સ્થિરતા અને આકર્ષક પગારને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે. બીજી તરફ, રોકાણકારો પણ હવે ગ્રોથ કરતાં પ્રોફિટને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે, જેના કારણે નવી કંપનીઓ માટે ફંડિંગ મેળવવું પડકારજનક બન્યું છે.
ઇકોસિસ્ટમ પર શું થશે અસર?
જોકે, આ ટ્રેન્ડનો અર્થ એ નથી કે ટેક સેક્ટર નબળું પડી રહ્યું છે. ભારતમાં કુલ ૧,૯૬,૭૦૦ થી વધુ ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ કાર્યરત છે. હવે જે પણ સ્ટાર્ટઅપ્સ આવશે, તેમાં 'સસ્ટેનેબલ બિઝનેસ મોડલ' પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે હવે પછીના વેવમાં માત્ર તે જ સ્ટાર્ટઅપ્સ ટકી શકશે જે શરૂઆતથી જ મજબૂત યુનિટ ઇકોનોમિક્સ ધરાવતા હશે.