વર્ષ 2026માં ગ્લોબલ AI સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રોકાણની ભરમાર જોવા મળી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં **54** કંપનીઓ યુનિકોર્ન બની ચૂકી છે. ભારતમાં Sarvam AI એ **$1.5 બિલિયન** નું વેલ્યુએશન મેળવ્યું છે, જેમાં HCLTech અને Bessemer Venture Partners નું મોટું રોકાણ સામેલ છે.
વર્ષ 2026 ની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં ગ્લોબલ માર્કેટમાં 212 નવા યુનિકોર્ન (જેની વેલ્યુએશન $1 બિલિયન થી વધુ હોય) ઉભરી આવ્યા છે. જેમાંથી 54 સ્ટાર્ટઅપ્સ માત્ર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા છે, જેમની કુલ વેલ્યુએશન $164 બિલિયન સુધી પહોંચી છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે રોકાણકારો બિઝનેસ કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે AI ની ક્ષમતા પર મોટો દાવ લગાવી રહ્યા છે.
ભારતીય માર્કેટ માટે મોટી અપડેટ
ભારતીય માર્કેટમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર Sarvam AI છે. કંપનીએ $234 મિલિયન ના સિરીઝ-B ફંડિંગ રાઉન્ડ પછી $1.5 બિલિયન નું વેલ્યુએશન પ્રાપ્ત કર્યું છે. આ રાઉન્ડમાં HCLTech નું જોડાવું એ બાબત દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ભારતીય IT કંપનીઓ આંતરિક સંશોધન કરવાને બદલે વ્યૂહાત્મક રોકાણો દ્વારા AI ઈનોવેશનમાં વહેલી તકે પ્રવેશ મેળવવા માંગે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ભલે ફંડિંગના આંકડા આકર્ષક લાગે, પણ માર્કેટ નિષ્ણાતો એક જોખમ તરફ ઈશારો કરી રહ્યા છે. હાલમાં ફંડિંગની ઝડપ, પ્રોડક્ટ્સના કોમર્શિયલ સક્સેસ કરતાં ઘણી વધારે છે. મોટાભાગના સ્ટાર્ટઅપ્સ હજુ પ્રાયોગિક તબક્કે છે અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે મોટા પાયે રોકડ ખર્ચી રહ્યા છે. જ્યારે આ કંપનીઓ ખાનગી ફંડિંગમાંથી બહાર આવીને સીધી માર્કેટ કોમ્પિટિશનમાં ઉતરશે, ત્યારે તેમની અસલી પરીક્ષા થશે કે તેઓ નફો કરી શકે છે કે નહીં.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્થિતિ
ચીનની DeepSeek જેવી કંપનીઓનું વેલ્યુએશન $50 બિલિયન ને પાર કરી ગયું છે. જોકે, આવી કંપનીઓના જટિલ માલિકી માળખાને કારણે સામાન્ય રોકાણકારો માટે ઘણી મર્યાદાઓ રહે છે. લિસ્ટેડ કંપનીઓના રોકાણકારોએ એ જોવું જરૂરી છે કે, શું આ AI સ્ટાર્ટઅપ્સ પેરેન્ટ કંપનીના બિઝનેસ મોડલમાં ખરેખર પ્રોડક્ટિવિટી વધારી શકે છે, કે પછી તે માત્ર લાંબા ગાળાના ખર્ચાળ પ્રોજેક્ટ બનીને રહી જશે.