સપ્ટેમ્બર **2026** સુધીમાં વેન્ચર કેપિટલ અને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી ફર્મ્સે નવી લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં **₹67,170 કરોડ** થી વધુના શેર વેચી દીધા છે. આ મોટા વેચાણને કારણે હવે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ મેનેજર્સ અને જૂના રોકાણકારો વચ્ચે કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ મુદ્દે ઘર્ષણ જોવા મળી રહ્યું છે.
ભારતીય શેરબજારમાં માલિકીના માળખામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. વેન્ચર કેપિટલ અને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી ફર્મો નવી લિસ્ટેડ કંપનીઓમાંથી સતત પોતાનો હિસ્સો ઘટાડી રહી છે. માત્ર પાંચ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ આ આંકડો ₹67,170 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે, જે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સના પ્રારંભિક રોકાણકારો માટે રોકાણના ચક્રના અંતની નિશાની છે.\n\n### ગવર્નન્સનો વિવાદ\n\nઆ એક્ઝિટને કારણે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને વેન્ચર કેપિટલ ફર્મ્સ સામસામે આવી ગયા છે. ICICI Prudential AMC ના CIO, S Naren એ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે જ્યારે ફાઉન્ડર્સ અને વેન્ચર ફર્મો બોર્ડમાંથી બહાર નીકળી જાય, ત્યારે કંપની પર દેખરેખ કોણ રાખશે? પરંપરાગત ફેમિલી કંપનીઓમાં પ્રમોટર્સ લાંબા ગાળાના આધારસ્તંભ ગણાય છે, પરંતુ નવી કંપનીઓમાં આવા સ્ટ્રક્ચરનો અભાવ હોવાથી તે બાહ્ય બોર્ડ મેમ્બર્સ પર નિર્ભર છે.\n\n### વેન્ચર કેપિટલનો પક્ષ\n\nAccel, Elevation Capital અને Lightspeed India જેવી અગ્રણી ફર્મોએ તેમનો બચાવ કરતા કહ્યું કે તેઓ 13 વર્ષ સુધી રોકાણ જાળવી રાખે છે. તેમના માટે IPO એ રોકાણની સફરનો પૂર્વનિર્ધારિત અંત છે, કોઈ અચાનક લીધેલો નિર્ણય નથી. તેમનું માનવું છે કે હવે કંપનીની જવાબદારી જાહેર રોકાણકારો અને સ્વતંત્ર ડિરેક્ટર્સની છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?\n\nહવે રોકાણકારોનું ધ્યાન કંપનીના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની ગુણવત્તા પર હોવું જોઈએ. જે કંપનીઓમાં મજબૂત અને સક્રિય સ્વતંત્ર ડિરેક્ટર્સ છે, તે લાંબા ગાળે વધુ સુરક્ષિત ગણાય છે. મૂળ સ્થાપકોના ગયા પછી કંપની આંતરિક નિયંત્રણો અને નૈતિક ધોરણો કેવી રીતે જાળવે છે, તે આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી મહત્વનું પાસું બની રહેશે.