૧૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી **₹૨,૦૦૦** થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર **0.4%** મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થશે. જોકે, સામાન્ય ગ્રાહકો અને નાના વેપારીઓને આ ચાર્જમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા ૧૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી નવું MDR સ્ટ્રક્ચર લાગુ કરવામાં આવશે, જેના હેઠળ ₹૨,૦૦૦ થી ઉપરના વ્યવહારો પર 0.4% સુધીનો ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે. આ નિર્ણયનો ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ નેટવર્કને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવવાનો છે.
આ નિર્ણય કેમ લેવાયો?
State Bank of India ના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન અને Mastercard India ના વર્તમાન ચેરમેન રજનીશ કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, ડિજિટલ નેટવર્કની સુરક્ષા, ફ્રોડ પ્રિવેન્શન અને નિયમનકારી પાલન પાછળ થતો ખર્ચ ઘણો વધી ગયો છે. બેંકો અને પેમેન્ટ પ્રોસેસર્સ દર વર્ષે લાખોનો ખર્ચ ભોગવી રહ્યા હતા, જેના કારણે ટેકનોલોજીના રોકાણમાં અવરોધ આવી રહ્યો હતો. અંદાજ મુજબ આનાથી વાર્ષિક ₹૨૦,૦૦૦ કરોડ ના ઓપરેશનલ ખર્ચને ભરપાઈ કરવામાં મદદ મળશે.
ફીનું માળખું અને સેક્ટર મુજબ ફેરફાર
- 0.4% સુધીની ફી એ સીલિંગ છે, સ્પર્ધાના કારણે આ દર ઓછો પણ હોઈ શકે છે.
- ફ્યુઅલ, વીમો અને યુટિલિટી બિલ પેમેન્ટ માટે ₹૨,૦૦૦ થી વધુના વ્યવહાર પર ₹૫ નો ફ્લેટ ચાર્જ લાગશે.
- ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સંબંધિત પેમેન્ટ્સ પર માત્ર 0.02% નો જ MDR રહેશે.
મહત્વનું છે કે વેપારીઓ આ ચાર્જ ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલી શકશે નહીં. ઉપરાંત, જે વેપારીઓનું માસિક ટર્નઓવર ₹૧ લાખ થી ઓછું છે, તેમને આ નવા નિયમથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવામાં આવી છે. સામાન્ય પર્સન-ટુ-પર્સન ટ્રાન્સફર અને ₹૨,૦૦૦ થી નીચેના રિટેલ વ્યવહારો પહેલાની જેમ જ ફ્રી રહેશે.