TRAI હવે દેશમાં ડિજિટલ ફ્રોડ રોકવા માટે OTP SMS ના ફોર્મેટને યુનિફોર્મ (Standardized) બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. વર્ષ **2025** માં થયેલા **₹22,495 કરોડના** આર્થિક નુકસાનને જોતા આ નિર્ણય લેવાયો છે, જેનાથી બેંકો અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સના ટેકનોલોજી ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
રેગ્યુલેટરી ફેરફારોની અસર
Telecom Regulatory Authority of India (TRAI) હવે બેંકો અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા મોકલવામાં આવતા OTP માટે એક સમાન (Universal) ફોર્મેટ ફરજિયાત બનાવવાની કવાયત હાથ ધરી રહી છે. હાલમાં દરેક કંપનીનું પોતાનું અલગ ફોર્મેટ હોય છે, જેને કારણે ગ્રાહકો સરળતાથી છેતરાઈ જાય છે. આ બદલાવથી હવે માત્ર એક જ પ્રકારના ટેમ્પલેટનો ઉપયોગ થશે, જેથી નકલી મેસેજ ઓળખવા સરળ બનશે.
કંપનીઓ માટે વધશે પડકાર
આ નિર્ણય માત્ર સુરક્ષા માટે નથી, પરંતુ તે બેંકો, પેમેન્ટ ગેટવે અને ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ માટે વધારાનો ઓપરેશનલ બોજ પણ સાબિત થઈ શકે છે. તમામ કંપનીઓએ તેમના આંતરિક સોફ્ટવેર અને મેસેજિંગ સિસ્ટમ્સમાં અપડેટ્સ કરવા પડશે, જેનો સીધો અસર તેમના ટેકનોલોજી ખર્ચ (IT Spending) પર પડશે. રોકાણકારોએ લિસ્ટેડ બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓના ખર્ચ માળખા પર ખાસ નજર રાખવી પડશે.
વધતા સાયબર ક્રાઈમનો ડર
દેશમાં સાયબર ફ્રોડની ગંભીરતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે વર્ષ 2021માં સાયબર ક્રાઈમની ફરિયાદો માત્ર 2.62 લાખ હતી, જે 2025માં વધીને 24 લાખ (2.4 million) સુધી પહોંચી ગઈ છે. સરકાર અગાઉ પણ ASTR સોલ્યુશન અને Financial Risk Indicator જેવા ટૂલ્સ દ્વારા લાખો શંકાસ્પદ કનેક્શન્સ ડિસ્કનેક્ટ કરી ચૂકી છે, છતાં સ્કેમર્સ સતત નવા રસ્તા શોધી રહ્યા છે.
આગામી સમયમાં TRAI એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડશે, જેમાં ટેકનિકલ માપદંડો અને અમલીકરણની ડેડલાઈન સ્પષ્ટ થશે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ફિનટેક સેક્ટરમાં ટેકનોલોજીના બદલાતા ટ્રેન્ડ અને યુઝર ટ્રસ્ટ પર તેની અસર જોવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.