4 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ Sebi અને ESMA એ સેન્ટ્રલ કાઉન્ટરપાર્ટીઝ (CCPs) ના સુપરવિઝન માટે એક નવા કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સમજૂતીથી ભારત અને યુરોપ વચ્ચે માહિતીની આપ-લે વધુ સરળ અને આધુનિક બનશે.
ભારતીય બજારના નિયમનકાર Sebi અને યુરોપિયન સિક્યોરિટીઝ એન્ડ માર્કેટ્સ ઓથોરિટી (ESMA) એ તાજેતરમાં એક નવી મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સેન્ટ્રલ કાઉન્ટરપાર્ટીઝ (CCPs) ના દેખરેખ વ્યવસ્થાને વધુ સઘન બનાવવાનો છે. CCPs એ નાણાકીય બજારોમાં ખરીદનાર અને વેચનાર વચ્ચે એક સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરે છે, જે ટ્રેડ સેટલમેન્ટની ગેરંટી આપે છે.
કરાર પાછળનો મુખ્ય હેતુ
આ નવો કરાર વર્ષ 2017 થી અમલમાં રહેલી જૂની સમજૂતીનું સ્થાન લેશે. બદલાતા વૈશ્વિક ટ્રેડિંગ વાતાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને, આ કરાર બંને દેશોના નિયમનકારો વચ્ચે માહિતી શેર કરવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી અને વધુ પારદર્શક બનાવશે. ભારતે અગાઉ 2026 માં જ Reserve Bank of India અને ESMA વચ્ચે Clearing Corporation of India Ltd ને લઈને પણ આવી જ સમજૂતી કરી હતી.
માર્કેટ પર અસર?
તમામ રોકાણકારોએ એ નોંધવું જોઈએ કે આ કરાર લાંબાગાળાની સ્થિરતા માટે છે, પરંતુ 4 સપ્ટેમ્બરે જોવા મળેલી બજારની તેજીનું મુખ્ય કારણ Sebi નું ડેરિવેટિવ્ઝ સેટલમેન્ટ પ્રાઈસ મેથડોલોજીમાં ફેરફારનું અલગ નોટિફિકેશન હતું. આ કારણે BSE, MCX અને Angel One જેવા શેર્સમાં હકારાત્મક હિલચાલ જોવા મળી હતી.
જોખમો અને ભવિષ્ય
કોઈપણ ક્રોસ-બોર્ડર ક્લિયરિંગ ઓપરેશનમાં જટિલતાઓ રહેલી હોય છે. જો બે પ્રદેશોના સુપરવાઈઝરી સ્ટાન્ડર્ડ્સમાં તફાવત આવે, તો નિયમનકારી અડચણો આવવાની સંભાવના રહે છે. જોકે, Sebi અને ESMA ની આ નવી ભાગીદારી માર્કેટની હેલ્થ જાળવી રાખવા માટેનું એક મહત્વનું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.