SEBI એ ડેરિવેટિવ્સ બેન નક્કી કરવા માટે નવી 'ફ્યુચર ઇક્વિવેલન્ટ' (FutEq) પદ્ધતિ અમલમાં મૂકી છે. આ ડેલ્ટા-આધારિત ફેરફારને કારણે ટ્રેડર્સને હેજિંગ પોઝિશન ક્લોઝ કરવામાં મોટી ટેકનિકલ અડચણો આવી રહી છે.
બદલાયેલી ગણતરી અને વધતી મુશ્કેલીઓ
SEBI એ હવે માર્કેટ વાઈડ પોઝિશન લિમિટ (MWPL) અને F&O બેન માટેની ગણતરીની રીત બદલી છે. અગાઉ માત્ર ઓપન કોન્ટ્રાક્ટ્સની સંખ્યા ગણવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે 'ફ્યુચર ઇક્વિવેલન્ટ' (FutEq) એક્સપોઝર સિસ્ટમ લાગુ કરાઈ છે. આ સિસ્ટમ વધુ સચોટ છે પરંતુ ટ્રેડર્સ માટે ઓપરેશનલ પડકારો લાવી છે.
હેજિંગમાં 'સાઇન-ફ્લિપ' (Sign-Flip) ની સમસ્યા
સ્ટ્રેડલ્સ (Straddles) અને સ્ટ્રેન્ગલ્સ (Strangles) જેવી હેજિંગ વ્યૂહરચનાઓ ડેલ્ટા-ન્યુટ્રલ હોય છે. નવા નિયમો મુજબ, જો કોઈ ટ્રેડના કારણે નેટ ડેલ્ટા પોઝિટિવથી નેગેટિવ (કે વાઇસ-વર્સા) થાય, તો તેને નિયમભંગ ગણી શકાય છે. પરિણામે, ટ્રેડર્સ હવે પોઝિશનના અલગ-અલગ લેગ્સને એડજસ્ટ કરવાને બદલે આખી પોઝિશન એકસાથે સ્ક્વેર-ઓફ કરવા મજબૂર બન્યા છે, જેનાથી લિક્વિડિટીનું જોખમ વધ્યું છે.
બપોરે 2 PM નો ગેરફાયદો
ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન દ્વારા ડેલ્ટાની ગણતરી બપોરે 2 વાગ્યે ફાઈનલ કરવામાં આવે છે. આના કારણે ટ્રેડર્સ માટે અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે, કારણ કે લાઈવ માર્કેટમાં જે ટ્રેડ યોગ્ય લાગતો હોય, તે 2 PM ના ઓફિશિયલ ડેટા બાદ નિયમવિરુદ્ધ જાહેર થઈ શકે છે. વિવિધ બ્રોકરેજ હાઉસના રિસ્ક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સ (RMS) આ નિયમોને અલગ-અલગ રીતે સમજતા હોવાથી ટ્રેડર્સને અસમાન માહોલનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
શું સુધારાની શક્યતા છે?
માર્કેટ નિષ્ણાતો માને છે કે જો SEBI ઝીરોની આસપાસ એક 'ન્યુટ્રલ ડેલ્ટા બેન્ડ' બનાવે, મામૂલી ભૂલો માટે 'ક્યોર વિન્ડો' (Cure Window) આપે અને પોઝિશન ક્લોઝ કરતી વખતે આ નિયમોમાંથી મુક્તિ આપે, તો ટ્રેડિંગ સરળ બની શકે છે. હાલમાં રોકાણકારો Regulator ના આગામી પગલા પર નજર રાખી રહ્યા છે.