SEBI ના તાજા અભ્યાસમાં સામે આવ્યું છે કે **242** IPO માંથી એન્કર ઇન્વેસ્ટર્સ એક વર્ષમાં જ **50%** થી વધુ હિસ્સો વેચી દે છે. ખાસ કરીને Foreign Portfolio Investors (FPIs) લોક-ઇન પિરિયડ પૂરો થતા જ શેર વેચવા લાગે છે, જે શેરના ભાવ પર દબાણ લાવે છે.
માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI એ 242 મેઈનબોર્ડ IPO પર કરેલા વિશ્લેષણમાં એક ચોંકાવનારી વિગત સામે આવી છે. જે એન્કર ઇન્વેસ્ટર્સ પર કંપનીની સ્થિરતાનો આધાર માનવામાં આવતો હતો, તેઓ જ લિસ્ટિંગના એક વર્ષની અંદર સરેરાશ 50.7% જેટલો હિસ્સો વેચી રહ્યા છે.
કોણ સૌથી વધુ વેચાણ કરે છે?
આ વેચાણની પેટર્ન દરેક રોકાણકાર માટે સમાન નથી. Foreign Portfolio Investors (FPIs) સૌથી વધુ સક્રિય જોવા મળ્યા છે, જેમણે પ્રથમ વર્ષમાં જ પોતાના હોલ્ડિંગના લગભગ 60% શેર વેચી દીધા છે. તેની સરખામણીમાં, ડોમેસ્ટિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ વધુ સંયમિત રહ્યા છે અને તેમણે આ સમયગાળામાં 38% જેટલું વેચાણ કર્યું છે. ખાસ કરીને ₹250 કરોડથી નાના કદના IPO માં આ વેચાણ વધુ ઝડપી જોવા મળે છે.
શેરના ભાવ પર અસર
રિટેલ રોકાણકારો માટે આ ડેટા સમજવો ખૂબ જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે એન્કર ઇન્વેસ્ટર્સ માટે 30 અને 90 દિવસનો લોક-ઇન પિરિયડ હોય છે. SEBI ના ડેટા મુજબ, 30 દિવસનો લોક-ઇન પિરિયડ પૂરો થતાની સાથે જ મોટા પાયે વેચાણ આવે છે. બજારમાં અચાનક શેરનો સપ્લાય વધી જવાથી સ્ટોકના ભાવમાં સરેરાશ 3.5% જેટલો ઘટાડો જોવા મળે છે.
હવે આગળ શું?
આ ટ્રેન્ડને પગલે હવે નિયમનકાર વધુ કડક પગલાં લેવા વિચારી રહ્યા છે. લોક-ઇન પિરિયડ વધારવા અથવા મિનિમમ સબ્સ્ક્રિપ્શન લિમિટ વધારવા જેવી બાબતો પર ચર્ચા ચાલી રહી છે. હાલના તબક્કે, કોઈપણ IPO માં રોકાણ કરતા પહેલા એન્કર ઇન્વેસ્ટર્સના નામ જોઈને જ આંધળો વિશ્વાસ ન કરવો, કારણ કે તેઓ લાંબા ગાળા માટે ટકી રહેશે તેની કોઈ ગેરેંટી નથી.