SEBI ના તમામ પ્રયાસો છતાં F&O માર્કેટમાં રિટેલ ટ્રેડર્સની હાલત કફોડી છે. FY26 માં **87.7%** ટ્રેડર્સે નુકસાન વેઠ્યું છે, અને સરેરાશ નુકસાન વધીને **₹1.17 લાખ** સુધી પહોંચ્યું છે.
નુકસાન ઘટ્યું કે ટ્રેડર્સ બહાર નીકળી ગયા?
સરકારી આંકડા મુજબ, રિટેલ ટ્રેડર્સનું કુલ નુકસાન ઘટીને ₹91,685 કરોડ થયું છે, જે અગાઉના વર્ષે ₹1.12 લાખ કરોડ હતું. પરંતુ આ આંકડા પાછળની વાસ્તવિકતા અલગ છે. માર્કેટમાં ટ્રેડર્સની સંખ્યામાં 18% નો મોટો ઘટાડો થયો છે, જેનો અર્થ છે કે નુકસાન ઘટવાનું કારણ ટ્રેડિંગમાં સુધારો નથી, પરંતુ લોકોનું માર્કેટમાંથી બહાર નીકળી જવું છે. જે લોકો હજુ પણ ટ્રેડિંગ કરી રહ્યા છે, તેમનું સરેરાશ નુકસાન FY25 ના ₹1.13 લાખ થી વધીને FY26 માં ₹1.17 લાખ થઈ ગયું છે.
વધતો જતો ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ
માત્ર ખોટા ટ્રેડિંગ નિર્ણયો જ નહીં, પરંતુ વધતો જતો ખર્ચ પણ એક મોટું કારણ છે. એપ્રિલ 2026 માં ઓપ્શન્સ પ્રીમિયમ પર STT (Securities Transaction Tax) વધારીને 0.15% કરવામાં આવ્યો છે. બ્રોકરેજ ફી અને એક્સચેન્જ ચાર્જિસને કારણે બ્રેક-ઇવન સુધી પહોંચવું પણ હવે મુશ્કેલ બની ગયું છે. આ વધારાના ખર્ચને કારણે ટ્રેડર્સના કેપિટલ ઝડપથી ધોવાઈ રહ્યા છે.
શું ફક્ત ચેતવણીથી રોકાણકારો બચશે?
SEBI હવે ટ્રેડિંગ એપ્સ પર ડાયનેમિક રિસ્ક વોર્નિંગ્સ મૂકવાની તૈયારી કરી રહી છે, પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર વિઝ્યુઅલ વોર્નિંગથી વર્તનમાં ફેરફાર લાવવો મુશ્કેલ છે. જો કોન્ટ્રાક્ટ સાઈઝ વધારવા જેવા કડક પગલાં પણ અસરકારક ન સાબિત થયા હોય, તો હવે કદાચ સર્ટિફિકેશન, રોકડ ઈક્વિટીમાં અનુભવ અથવા ચોક્કસ નેટ-વર્થ જેવા કડક નિયમો લાવવાની જરૂર પડી શકે છે.