બજારના નિયમનકાર SEBI એ Vault Manager માટેના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા છે. હવે ગોલ્ડ અને સિલ્વર ETFs અને ડેરિવેટિવ્સને પણ આ દાયરામાં લાવવામાં આવ્યા છે, સાથે જ નેટવર્થની મર્યાદા **₹50 કરોડથી** વધારીને **₹75 કરોડ** કરી દેવાઈ છે.
નવા નિયમોનો વ્યાપ અને અસર
ભારતીય શેરબજારના નિયમનકાર SEBI એ વર્ષ 2021 ના 'Vault Managers Regulations' માં સુધારો કરીને બુલિયન માર્કેટ પર પકડ વધુ મજબૂત બનાવી છે. અત્યાર સુધી આ નિયમો મુખ્યત્વે ઈલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસીપ્ટ્સ (EGRs) પૂરતા મર્યાદિત હતા, પરંતુ હવે તેમાં ગોલ્ડ અને સિલ્વર એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ETFs) તથા બુલિયન ડેરિવેટિવ્સનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
મૂડીની જરૂરિયાતમાં વધારો
Vault Managers માટે લઘુત્તમ નેટવર્થની જરૂરિયાત ₹50 કરોડથી વધારીને ₹75 કરોડ કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બુલિયન માર્કેટની વધતી જતી જટિલતાને પહોંચી વળવા માટે નાણાકીય સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આ ફેરફારને કારણે ઉદ્યોગમાં એક પ્રકારનું કન્સોલિડેશન (Consolidation) જોવા મળી શકે છે, કારણ કે નાની કંપનીઓ માટે હવે બજારમાં ટકી રહેવું પડકારજનક બની શકે છે.
સુરક્ષા અને કડક પાલન
SEBI એ હવે 'Gold Standards' ને બદલે 'Bullion Delivery Standards' શબ્દાવલિનો અમલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ અંતર્ગત:
- સુરક્ષા: સાયબર હુમલા, ચોરી, આગ કે અન્ય જોખમો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે કડક સુરક્ષા પ્રોટોકોલ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યા છે.
- એસેટ સેગ્રિગેશન: અલગ-અલગ બિઝનેસ લાઈન્સ માટે સ્પષ્ટ અને અલગ એકાઉન્ટ્સ તથા સ્ટોરેજ લોગ્સ રાખવા જરૂરી રહેશે.
- જવાબદારી: કમ્પ્લાયન્સ ઓફિસર્સની ભૂમિકા વધુ સક્રિય કરવામાં આવી છે જેથી નિયમોનું ચુસ્ત પાલન થાય.
આ પગલું ભારતીય બુલિયન માર્કેટને વધુ પરિપક્વ અને સુરક્ષિત બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વનું કદમ માનવામાં આવે છે. આગામી સમયમાં SEBI આ અંગે વિગતવાર ઓપરેશનલ સર્ક્યુલર પણ જાહેર કરશે.