SEBI એ અમુક ચોક્કસ કંપનીઓ માટે નાની વેલ્યુની ડેટ ઈશ્યૂમાં મર્ચન્ટ બેંકર રાખવાની અનિવાર્યતા દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ ફેરફારથી ઓછું જોખમ ધરાવતી કંપનીઓ માટે કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ ઘટશે. આ છૂટછાટ ફક્ત **₹10,000** ફેસ વેલ્યુ ધરાવતી સિક્યોરિટીઝ માટે જ લાગુ પડશે.
SEBI નો નવો પ્રસ્તાવ શું છે?
સેબીએ ૨૭ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડ્યું છે. અત્યાર સુધી, કોઈપણ કંપની જ્યારે ડેટ (Debt) દ્વારા ફંડ એકત્ર કરે, ત્યારે મર્ચન્ટ બેંકરની નિમણૂક કરવી ફરજિયાત હોય છે. આ પ્રોફેશનલનું કામ ઇશ્યૂનું મેનેજમેન્ટ કરવું અને નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાનું હોય છે, જેના માટે મોટી ફી ચૂકવવી પડે છે. હવે SEBI આ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માંગે છે, ખાસ કરીને એવી કંપનીઓ માટે જે પહેલેથી જ રેગ્યુલેટરી દેખરેખ હેઠળ છે.
કોને મળશે આ ફાયદો?
દરેક કંપનીને આ છૂટછાટ નહીં મળે. SEBI એ આ માટે કડક માપદંડો નક્કી કર્યા છે:
- કંપની કોઈ પણ ફાઈનાન્શિયલ સેક્ટર ઓથોરિટી પાસે રજિસ્ટર્ડ હોવી જોઈએ.
- કંપની શેરબજારમાં ઓછામાં ઓછા ૧ વર્ષથી લિસ્ટેડ હોવી જોઈએ.
- લિસ્ટિંગ ડિસ્ક્લોઝર સંબંધિત કોઈ દંડ કે પેનલ્ટી બાકી ન હોવી જોઈએ.
આર્થિક શરતો અને સુરક્ષા
કંપનીએ સાબિત કરવું પડશે કે તેણે છેલ્લા ૩ વર્ષમાં કોઈ પણ પ્રકારનું ડિફોલ્ટ (Debt, Interest કે Dividend) કર્યું નથી. આ અંગે ઓડિટરનું પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત રહેશે. વધુમાં, આ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ AA- કે તેથી વધુ રેટિંગ ધરાવતા હોવા જોઈએ અને તે 'સીનિયર સિક્યોર્ડ' હોવા જોઈએ, જેથી રોકાણકારોના હિત સુરક્ષિત રહે.
રોકાણકારો માટે શું બદલાશે?
મર્ચન્ટ બેંકરના હટી જવાથી હવે જવાબદારી કંપની અને તેના ઓડિટર્સ પર વધી જશે. રોકાણકારોએ હવે કંપનીના ઇન્ટરનલ ગવર્નન્સ અને ઓડિટ રિપોર્ટ્સ પર વધુ ધ્યાન આપવું પડશે. આ પ્રસ્તાવ પર લોકો ૧૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી પોતાનો અભિપ્રાય આપી શકે છે.