માર્કેટમાં વધતી જતી અસ્થિરતાને રોકવા માટે SEBI એ ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન (CAS) ના નિયમો બદલવા માટે કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ડેરીવેટિવ્ઝ સેટલમેન્ટને વધુ પારદર્શક બનાવવાનો છે.
CAS માં ફેરફાર કેમ જરૂરી બન્યો?
3 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ અમલમાં આવેલા ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન (CAS) બાદ માર્કેટમાં અચાનક વોલેટિલિટી અને ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો હતો. ખાસ કરીને BSE માં ટ્રેડિંગના અંતિમ મિનિટોમાં જે રીતે પ્રીમિયમ ટર્નઓવર વધ્યું, તેનાથી ભાવમાં કૃત્રિમ વધઘટની આશંકા જન્મી હતી. આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે SEBI એ 12 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ 7-પોઈન્ટ પ્લાન રજૂ કર્યો છે, જેના પર 3 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી લોકોના મંતવ્યો માંગવામાં આવ્યા છે.
શું બદલાશે સેટલમેન્ટ પ્રોસેસ?
હાલમાં ટ્રેડર્સ IIV (Indicative Index Value) ને લઈને મૂંઝવણમાં છે, કારણ કે ઓર્ડર કેન્સલ થવાને કારણે આ આંકડો વારંવાર બદલાય છે. હવે SEBI ઓક્શન દરમિયાન આ વેલ્યુ દર્શાવવાનું બંધ કરવા વિચારી રહી છે.
એક્સપાયરી ડે માટે બે વિકલ્પો વિચારણા હેઠળ છે:
- બ્લેન્ડેડ VWAP: છેલ્લા 30 મિનિટના ટ્રેડિંગ અને 10 મિનિટના CAS ને જોડીને સેટલમેન્ટ ભાવ નક્કી કરવો.
- જૂની પદ્ધતિ: એક વર્ષ માટે ફરીથી જૂની પદ્ધતિ પર પાછા ફરવું, જેમાં માત્ર છેલ્લા 30 મિનિટના ટ્રેડિંગનો ઉપયોગ થાય છે.
ઓર્ડર કેન્સલેશન અને સમયમર્યાદામાં ફેરફાર
માર્કેટમાં મેનીપ્યુલેશન રોકવા માટે, જે ઓર્ડર રેફરન્સ પ્રાઈસના 1% ની બહાર હશે તેને કેન્સલ કરી શકાશે નહીં. જોકે, ટ્રેડર્સ તેને સુધારી શકશે. આ ઉપરાંત, વર્તમાન 5 મિનિટનો ટ્રાન્ઝિશન પિરિયડ ઘટાડીને 1 મિનિટ અને ઓક્શન પછીનો ટ્રેડિંગ વિન્ડો 10 મિનિટથી ઘટાડીને 5 મિનિટ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.