SEBI હવે ડીમેટ એકાઉન્ટ્સ માટે **2 વર્ષનો** ડોર્મન્સી (Dormancy) નિયમ લાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નાણાકીય છેતરપિંડી રોકવાનો અને 'મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ' (Mule Accounts) ના દુરુપયોગને અટકાવવાનો છે.
ડોર્મન્સી નિયમનો મુખ્ય હેતુ
માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI એવી વ્યવસ્થા ગોઠવી રહ્યું છે જેમાં 24 મહિના સુધી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન ન થતું હોય તેવા ડીમેટ અને ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટને નિષ્ક્રિય ગણવામાં આવશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ માર્કેટની સુરક્ષા વધારવાનો છે, જેથી કોઈ પણ અસામાજિક તત્વો ખાલી પડી રહેલા ખાતાનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર વ્યવહારો કે ફ્રોડ માટે ન કરી શકે.
રોકાણકારોએ ગભરાવાની જરૂર છે?
ઘણા રોકાણકારોને પ્રશ્ન થાય કે શું તેમના શેર કે પૈસા સુરક્ષિત રહેશે? તો જવાબ છે, હા. એકાઉન્ટ ડોર્મન્ટ થવાનો અર્થ એ નથી કે તમારી મૂડી કે શેર ખોવાઈ જશે. આ એક પ્રકારનું 'સેફ્ટી લોક' છે. જો તમારું એકાઉન્ટ આ શ્રેણીમાં આવે છે, તો તમારે ફક્ત ફરીથી KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની રહેશે, ત્યારબાદ તમે ફરીથી સામાન્ય રીતે ટ્રેડિંગ શરૂ કરી શકશો.
સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા આવશે
હાલમાં બ્રોકર્સ અને ડિપોઝિટરી પાર્ટિસિપન્ટ્સ પાસે મોટી સંખ્યામાં નિષ્ક્રિય એકાઉન્ટ્સ હોવાથી ઓપરેશનલ ખર્ચ અને કમ્પ્લાયન્સનું ભારણ વધે છે. SEBI ના આ આદેશથી માર્કેટ હાઈજીન સુધરશે અને માત્ર સક્રિય રોકાણકારો જ સિસ્ટમમાં રહેશે.
રોકાણકારો માટે સલાહ
હાલમાં કોઈ તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂર નથી, પરંતુ રોકાણકારોએ તેમના બ્રોકર પાસે રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી અપડેટ રાખવા જોઈએ. આનાથી કોઈપણ પ્રકારના નોટિફિકેશન કે નિયમોમાં થતા ફેરફારોની જાણકારી તમને સમયસર મળતી રહેશે. ડિવિડન્ડ મળવું કે શેર હોલ્ડિંગ જેવી પ્રવૃત્તિઓ 'એક્ટિવ' ગણાશે કે નહીં, તે અંગે SEBI ટૂંક સમયમાં સ્પષ્ટ ગાઈડલાઈન્સ બહાર પાડશે.