SEBI હવે લાંબા ગાળાના ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે માર્જિનની જરૂરિયાતો ઘટાડવાનું વિચારી રહ્યું છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રિટેલ રોકાણકારોને શોર્ટ-ટર્મ સટ્ટાબાજીથી દૂર કરીને સુરક્ષિત ટ્રેડિંગ તરફ વાળવાનો છે.
માર્કેટમાં બદલાશે ટ્રેડિંગનો માહોલ
Securities and Exchange Board of India (SEBI) લાંબા ગાળાના ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે માર્જિનના માળખામાં ફેરફાર કરી રહ્યું છે. SEBI ના ચેરપર્સન તુહિન કાંત પાંડેએ તાજેતરમાં SBI બેન્કિંગ એન્ડ ઇકોનોમિક્સ કોન્ક્લેવમાં આ જાહેરાત કરી હતી. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ ટ્રેડિંગને ટૂંકા ગાળાની સટ્ટાબાજીથી હટાવીને સસ્ટેનેબલ મૂડી રોકાણ તરફ વાળવાનો છે.
શા માટે જરૂરી છે આ ફેરફાર?
તાજેતરના વર્ષોમાં ડેરિવેટિવ માર્કેટમાં રિટેલ રોકાણકારોની ભાગીદારીમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. સત્તાવાર આંકડાઓ દર્શાવે છે કે F&O સેગમેન્ટમાં ટ્રેડિંગ કરતા મોટાભાગના વ્યક્તિગત રોકાણકારોને મોટું નુકસાન થાય છે. વર્તમાન માળખું હાઈ-ફ્રિકવન્સી ટ્રેડિંગ અને વધારે લેવરેજ (Leverage) ને પ્રોત્સાહન આપે છે, ખાસ કરીને વીકલી એક્સપાયરી કોન્ટ્રાક્ટ્સમાં. SEBI આવી પ્રવૃત્તિઓને હાઈ-રિસ્ક ગણાવે છે.
રોકાણકારોને શું ફાયદો થશે?
માર્જિન એટલે એવી રકમ જે ખુલ્લી પોઝિશન જાળવવા માટે રાખવી પડે છે. લાંબા ગાળાના કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે માર્જિન ઘટાડવાથી રોકાણકારોના ખર્ચમાં ઘટાડો થશે. આનાથી રોકાણકારો પોતાના લાંબા ગાળાના ઇક્વિટી પોર્ટફોલિયોને હેજ (Hedge) કરી શકશે અને ઇન્ટ્રાડે કે વીકલી વધઘટ પર આધાર રાખ્યા વિના પોતાની વ્યૂહરચના બનાવી શકશે.
આગામી પગલાં
હવે રોકાણકારો અને બ્રોકરેજ હાઉસ SEBI ના સત્તાવાર પરિપત્ર (Circular) ની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેમાં કયા કોન્ટ્રાક્ટ ટેન્ચર પર આ લાભ મળશે તેની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવશે. આ નિયમ લાગુ થવાથી ડેરિવેટિવ માર્કેટમાં જોખમ વ્યવસ્થાપન અને રોકાણની પદ્ધતિમાં મોટો બદલાવ આવવાની શક્યતા છે.