SEBI એ માર્કેટ મધ્યસ્થીઓ (Intermediaries) માટે નવો Common Advertisement Code જાહેર કર્યો છે, જે **8 ઓક્ટોબર, 2026** થી અમલમાં આવશે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત સેલિબ્રિટી એન્ડોર્સમેન્ટ ફક્ત બ્રાન્ડ લેવલના માર્કેટિંગ માટે જ કરી શકાશે અને તેનો ખર્ચ ગ્રાહકો કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ પર નાખી શકાશે નહીં.
માર્કેટિંગના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર
સેબી (SEBI) દ્વારા લાગુ કરાયેલ નવો 'કોમન એડવર્ટાઈઝમેન્ટ કોડ' સ્ટોક બ્રોકર્સ, એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ (AMCs), ડિપોઝિટરી પાર્ટિસિપન્ટ્સ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઇઝર્સ જેવા તમામ માર્કેટ મધ્યસ્થીઓને લાગુ પડશે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોકાણકારોની સુરક્ષા અને માર્કેટિંગમાં પારદર્શિતા લાવવાનો છે.
સેલિબ્રિટી એડ પર લગામ
નવા નિયમો મુજબ, કોઈપણ કંપની સેલિબ્રિટીઝનો ઉપયોગ ફક્ત પોતાની બ્રાન્ડને પ્રોમોટ કરવા માટે કરી શકશે. સેલિબ્રિટીઝ કોઈ ચોક્કસ ફાઇનાન્શિયલ પ્રોડક્ટ કે સર્વિસનું માર્કેટિંગ કે તેની ભલામણ કરી શકશે નહીં. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, સેલિબ્રિટી કેમ્પેઈનનો તમામ ખર્ચ હવે કંપનીએ પોતે જ ઉઠાવવો પડશે. આ ખર્ચ ગ્રાહકો કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમના 'એક્સપેન્સ રેશિયો' (Expense Ratio) માં ઉમેરવાની મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે.
ઓડિટ અને રિપોર્ટિંગમાં સરળતા
પહેલાની જટિલ પ્રક્રિયાઓને બદલીને હવે સેબીએ 'પોસ્ટ-ઈસ્યુઅન્સ રિપોર્ટિંગ' શરૂ કર્યું છે. કંપનીઓને હવે તેમની જાહેરાત પ્રકાશિત કર્યાના 3 દિવસની અંદર તેની વિગતો સેબીને સબમિટ કરવાની રહેશે. આનાથી કંપનીઓની કામગીરીમાં ઝડપ આવશે.
પારદર્શિતા અને ડાર્ક પેટર્ન પર પ્રતિબંધ
હવે કોઈપણ રેન્કિંગ કે રેટિંગ દર્શાવવા માટે અધિકૃત 'પાસ્ટ રિસ્ક એન્ડ રિટર્ન વેરિફિકેશન એજન્સી' ના ડેટાનો જ ઉપયોગ કરવો પડશે. સાથે જ, સેબીએ ડિજિટલ જાહેરાતોમાં ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરતી 'ડાર્ક પેટર્ન' (Dark Patterns) નો ઉપયોગ કરવા પર પણ કડક પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ ફેરફારોથી રિટેલ રોકાણકારો હવે પ્રોડક્ટ પ્રમોશન અને સલાહ વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટપણે સમજી શકશે.