SEBI એ 2026 માટે નવા સેટલમેન્ટ નિયમો જાહેર કર્યા છે, જે 2018 ના ફ્રેમવર્કનું સ્થાન લેશે. હવે પેનલ્ટી નક્કી કરવા માટે પારદર્શક ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ થશે, સાથે જ નાના કેસો માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક રૂટ અને જૂના રિજેક્ટ થયેલા કેસો માટે **90-દિવસની** એમ્નેસ્ટી વિન્ડો આપવામાં આવી છે.
માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI એ માર્કેટના સહભાગીઓ સામેના કાયદાકીય કેસોના નિકાલ માટે એક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ બહાર પાડ્યું છે. 'Settlement of Administrative and Civil Proceedings Regulations, 2026' નો અમલ જૂના 2018 ના માળખાને બદલી નાખશે, જેનો મુખ્ય હેતુ નિયમનકારી કાર્યવાહીમાં સ્પષ્ટતા અને ઝડપ લાવવાનો છે.
પેનલ્ટી માટે નવી ફોર્મ્યુલા
હવેથી પેનલ્ટી કોઈના અંદાજ કે વિવેકબુદ્ધિ પર નહીં, પરંતુ એક ગણિતના ફોર્મ્યુલા મુજબ નક્કી થશે. આ ફોર્મ્યુલામાં ગુનાની ગંભીરતા અને કંપનીના પ્રોફાઈલને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, SEBI એ હવે 'Disgorgement' (ખોટી રીતે મેળવેલા નફાને પાછા આપવાની પ્રક્રિયા) ને પેનલ્ટીથી અલગ કરી દીધું છે. આનાથી કંપનીઓને તેમની કુલ નાણાકીય જવાબદારી વિશે વધુ સ્પષ્ટતા મળશે.
નાના અને નવા કેસો માટે ઝડપી ઉકેલ
SEBI હવે 'Wells Notice' મિકેનિઝમ લાવ્યું છે, જેથી કોઈ પણ formal ચાર્જ દાખલ થાય તે પહેલા જ સંબંધિત કંપની સાથે વાતચીત કરી શકાય. જે કેસોમાં રકમ ₹10 લાખથી ઓછી છે અથવા ડિસ્ક્લોઝરને લગતી નાની ભૂલો છે, તેમના માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક રૂટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આનાથી કાયદાકીય કાર્યવાહીમાં વેડફાતો સમય બચશે.
જૂના કેસો માટે વન-ટાઈમ એમ્નેસ્ટી
જૂના પેન્ડિંગ કેસોને ક્લિયર કરવા માટે SEBI એ 90-દિવસની એક ખાસ વિન્ડો ખોલી છે. જે કંપનીઓના અરજીઓ 2018 ના નિયમો હેઠળ અગાઉ રિજેક્ટ અથવા પરત કરવામાં આવી હતી, તેઓ હવે ફરીથી સેટલમેન્ટ કરી શકે છે. જો કે, આ માટે કંપનીઓએ ગણતરી કરેલી સેટલમેન્ટ રકમ પર વધારાનું 20% પ્રીમિયમ ચૂકવવું પડશે.
ગંભીર કેસોમાં પણ હવે સેટલમેન્ટની મંજૂરી
નવા નિયમો મુજબ, જે કેસોમાં ફાઇનાન્શિયલ સ્ટેટમેન્ટમાં ગરબડ અથવા ફંડની હેરાફેરીના આરોપો છે, તેને પણ હવે સેટલમેન્ટ હેઠળ લાવવામાં આવ્યા છે. શરત એટલી કે કંપનીએ ગેરરીતિ સ્વીકારીને યોગ્ય સુધારાત્મક પગલાં ભરવા પડશે.
Show-cause નોટિસ પછી જવાબ આપવા માટેનો સમય પણ 60 દિવસથી વધારીને 90 દિવસ કરી દેવામાં આવ્યો છે, જે કંપનીઓ માટે મોટી રાહત ગણી શકાય.