SEBI એ ડેટ સિક્યોરિટીઝ માટે નવું કલર-કોડેડ 'Credit Risk-o-Meter' ફરજિયાત બનાવ્યું છે. હવે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સે રોકાણકારોને ડેટ ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટના જોખમ વિશે પહેલા જ જાણ કરવી પડશે, જેથી લોકો ડિફોલ્ટના જોખમથી બચી શકે.
રોકાણકારો માટે સુરક્ષાનું નવું કવચ
સેબી (SEBI) એ ડેટ માર્કેટમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે 'Credit Risk-o-Meter' લોન્ચ કર્યું છે. આ એક વિઝ્યુઅલ ટૂલ છે જે નોન-કન્વર્ટિબલ સિક્યોરિટીઝ, કોમર્શિયલ પેપર્સ અને માર્કેટ-લિંક્ડ ડિબેન્ચર્સ જેવા ડેટ ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સમાં રહેલા જોખમને સરળતાથી સમજાવશે. આ મીટર કુલ 6 સ્તરના જોખમ દર્શાવશે, જેમાં AAA રેટિંગ સૌથી સુરક્ષિત માનવામાં આવશે.
શું છે નિયમ? (Key Rules)
આ નવા નિયમ હેઠળ, જો કોઈ ઈશ્યુઅર પાસે અલગ-અલગ એજન્સીના રેટિંગ્સ હોય, તો મીટરમાં સૌથી નીચું (ખરાબ) રેટિંગ જ દર્શાવવું પડશે. આનો હેતુ રોકાણકારોને 'વર્સ્ટ-કેસ' પ્રોફાઈલ વિશે માહિતગાર રાખવાનો છે.
- ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મની જવાબદારી: Online Bond Platform Providers (OBPPs) ને હવે તમામ લિસ્ટિંગ પેજ પર 'Invest' બટન પહેલા આ મીટર મૂકવું પડશે. રેટિંગમાં બદલાવ આવે તો 24 કલાકમાં સિસ્ટમ અપડેટ કરવી અનિવાર્ય છે.
- જોખમી બોન્ડ્સ પર ચેતવણી: જો કોઈ બોન્ડ અસિક્યોર્ડ (Unsecured) હશે, તો તેને સ્પષ્ટપણે બોલ્ડ લાલ અક્ષરોમાં દર્શાવવું પડશે. ખાસ કરીને પરપેચ્યુઅલ બોન્ડ્સ અને AT1 બોન્ડ્સમાં મૂડી ગુમાવવાનું જોખમ હોવાથી તેના પર ખાસ ડિસ્ક્લેમર મૂકવા આદેશ આપ્યો છે.
- ગ્રે ઝોન: જે ઈશ્યુઅર્સ રેટિંગ એજન્સીઓ સાથે સહકાર નથી આપતા, તેમને 'Issuer Not Cooperating' ગ્રે ઝોનમાં મૂકવામાં આવશે, જેથી રોકાણકારો સાવધ રહી શકે.
આ મીટર માત્ર એક સંકેત છે. રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે રેટિંગ ડાઉનગ્રેડ થતા જ મીટરમાં ફેરફાર આવશે, જે રોકાણના નિર્ણય પર સીધી અસર કરી શકે છે.