SEBI ના ચેરમેન તુષિન કાંત પાંડેએ ડેરિવેટિવ્સ સેગમેન્ટમાં નવા કડક નિયમો લાદવાને બદલે માર્કેટના વિકાસને પ્રાથમિકતા આપવાનો સંકેત આપ્યો છે. FY26 માં રિટેલ ટ્રેડર્સને **₹91,685 કરોડનું** નુકસાન થયું હોવા છતાં, રેગ્યુલેટર હવે સટ્ટાકીય પ્રવૃત્તિઓ રોકવા માટે લાંબા ગાળાના ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.
માર્કેટ ગ્રોથ પર ધ્યાન (Growth-Focused Strategy)
સેબી (SEBI) હવે ડેરિવેટિવ્સ માર્કેટ માટે ગ્રોથ-ઓરિએન્ટેડ રણનીતિ અપનાવી રહી છે. ચેરમેન તુષિન કાંત પાંડેએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભલે ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) માં રિટેલ રોકાણકારોનું નુકસાન મોટું હોય, પરંતુ અત્યારે નવી કડક પાબંદીઓ લાદવાને બદલે બજારને ઊંડું (Deep) અને લિક્વિડ બનાવવું વધુ જરૂરી છે.
નુકસાનના આંકડા ચિંતાજનક
ડેટા પર નજર કરીએ તો, FY26 દરમિયાન 87.7% રિટેલ ટ્રેડર્સને નેટ નુકસાન થયું છે, જેનો આંકડો ₹91,685 કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે. જો છેલ્લા થોડા વર્ષોની (FY22 થી FY26) વાત કરીએ, તો આ કુલ નુકસાન આશરે ₹3.85 લાખ કરોડ જેટલું છે. અગાઉ રેગ્યુલેટરે પોઝિશન લિમિટ અને કોન્ટ્રાક્ટ સાઈઝમાં ફેરફાર કર્યા હોવા છતાં, રોકાણકારોને હાઈ-રિસ્ક ઓપ્શન ટ્રેડિંગથી દૂર રાખવા એક મોટો પડકાર રહ્યો છે.
લાંબા ગાળાના રોકાણ તરફ ઝુકાવ
હવે સેબી એવી રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે જેનાથી રોકાણકારો 'શોર્ટ-ટર્મ સ્પેક્યુલેશન' ને બદલે લાંબા ગાળાના ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ પ્રોડક્ટ્સ પસંદ કરે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોકાણકારોના નાણાંની સુરક્ષાની સાથે ભારતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન જેવા ક્ષેત્રો માટે મૂડી એકત્રિત કરવાનો છે.
સિસ્ટમની મજબૂતી પર ભાર
માત્ર ડેરિવેટિવ્સ જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર નાણાકીય માળખું મજબૂત બનાવવું સેબીની પ્રાથમિકતા છે. દેશમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડની એસેટ્સ ₹87 લાખ કરોડ અને કોર્પોરેટ બોન્ડ માર્કેટ ₹61 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતી દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, DMAT 2.0 અને ટોકેનાઇઝેશન જેવી ટેકનોલોજી દ્વારા ટ્રેડિંગને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવાની દિશામાં કામ ચાલી રહ્યું છે.