માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI એ ૨૨ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૭ થી Early Pay-In (EPI) સુવિધામાં મોટા ફેરફારની જાહેરાત કરી છે. હવે રોકાણકારો અગાઉથી ડિલિવર કરેલા શેરનો ઉપયોગ માર્જિન જરૂરિયાતોને સરભર કરવા માટે કરી શકશે, જેનાથી ટ્રેડિંગમાં લિક્વિડિટી વધશે.
માર્જિનની ગણતરીમાં શું બદલાશે?
હાલની સિસ્ટમમાં, ટ્રેડર્સે નવી પોઝિશન લેવા માટે અલગથી કેશ કે સિક્યોરિટીઝ માર્જિન તરીકે રાખવી પડે છે. નવી સિસ્ટમ મુજબ, ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન EPI રિક્વેસ્ટનું રિયલ-ટાઈમ વેરિફિકેશન કરશે. જો કોઈ ટ્રેડર શેરને સેટલમેન્ટ ડેડલાઈન પહેલાં બ્રોકરને ડિલિવર કરી દે છે, તો તે શેરનું મૂલ્ય તેમના કુલ માર્જિનમાં ગણવામાં આવશે. આનાથી વધારાના માર્જિન પેમેન્ટનો આર્થિક બોજ ઘટશે અને રોકાણકારો પોતાની મૂડીનો વધુ અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરી શકશે.
કોના માટે આ ફેરફાર નથી?
આ નવા નિયમો દરેક ટ્રેડ માટે લાગુ પડતા નથી. 'Trade for Trade' સિક્યોરિટીઝ માટે જૂના નિયમો જ અમલમાં રહેશે, જેમાં માર્જિન ઓફસેટની સુવિધા મળશે નહીં. આ નિર્ણય Risk Management Review Committee ની ભલામણ અને Brokers' Industry Standards Forum ની રજૂઆતો બાદ લેવામાં આવ્યો છે.
રોકાણકારો માટે સાવચેતી
જો કોઈ ટ્રેડર અગાઉ આપેલી શેરની પોઝિશનને રિવર્સ (દા.ત. શેર પાછા ખરીદી લેવા) કરે છે, તો તે શેર દ્વારા મળેલું માર્જિન બફર તરત જ પાછું ખેંચી લેવામાં આવશે. આવી સ્થિતિમાં જો માર્જિન શોર્ટફોલ સર્જાય, તો ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન બ્રોકરના પોતાના કોલેટરલનો ઉપયોગ કરી શકશે. તેથી, વારંવાર ટ્રેડિંગ કરતા રોકાણકારોએ પોતાની માર્જિન સ્થિતિ પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે.