7 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી અમલી બનેલા SEBI ના નવા નિયમોને કારણે ઈન્ટરનેશનલ ETFs તેમના અસલી મૂલ્ય કરતા ઘણા ઊંચા ભાવે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. RBI ના નિયંત્રણોને કારણે નવા યુનિટ્સ બની શકતા નથી, જેનાથી રોકાણકારોને મોટું નુકસાન થવાનું જોખમ છે.
SEBI ના નવા નિયમો અને મૂંઝવણ
સેબી (SEBI) દ્વારા 7 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી લાગુ કરાયેલા નવા ફ્રેમવર્કમાં ETF ના પ્રાઈસ બેન્ડની ગણતરી માટે T-2 NAV ને બદલે પાછલા દિવસના Volume-Weighted Average Price (VWAP) ને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યું છે. આ ફેરફારનો ઉદ્દેશ્ય સિસ્ટમને સુધારવાનો હતો, પરંતુ તેનાથી ઈન્ટરનેશનલ ETFs ના ભાવમાં ભારે અસંતુલન જોવા મળ્યું છે.
કેમ સર્જાયું આ પ્રીમિયમ?
સામાન્ય રીતે, માર્કેટ મેકર્સ યુનિટ્સ બનાવીને કે રિડીમ કરીને ETF ના ભાવને તેની NAV ની નજીક રાખે છે. પરંતુ, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા વિદેશી રોકાણો પર લાદવામાં આવેલી મર્યાદાઓને કારણે એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ (AMCs) નવા યુનિટ્સ બનાવી શકતી નથી. સપ્લાય મર્યાદિત હોવાને કારણે જ્યારે ખરીદી વધે છે, ત્યારે ETF ના ભાવ તેની વાસ્તવિક કિંમત કરતા ઘણા વધી જાય છે, જેને 'પ્રીમિયમ' કહેવામાં આવે છે.
રોકાણકારો માટે મોટું જોખમ
ઉદાહરણ તરીકે, Motilal Oswal Nasdaq Q50 ETF માં તાજેતરમાં 96% જેટલું ઊંચું પ્રીમિયમ જોવા મળ્યું હતું. આનો સીધો અર્થ એ છે કે તમે તેના અસલી પોર્ટફોલિયો કરતા લગભગ બમણી કિંમત ચૂકવી રહ્યા છો. જો બજારનું સેન્ટિમેન્ટ બદલાય અથવા પ્રીમિયમ ઘટે, તો રોકાણકારોને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે, પછી ભલે ગ્લોબલ ઇન્ડેક્સ (જેમ કે Nasdaq કે S&P 500) સારું પ્રદર્શન કરતા હોય.
શું સાવચેતી રાખવી?
ટ્રેડિંગ એપ્સ પર દેખાતા Last Traded Price (LTP) પર આંધળો વિશ્વાસ ન કરો. કોઈપણ ખરીદી કરતા પહેલા એક્સચેન્જની વેબસાઈટ પર Indicative NAV (iNAV) તપાસવી ખૂબ જ જરૂરી છે. જો બજાર ભાવ iNAV કરતા ઘણો ઊંચો હોય, તો ખરીદી ટાળવી અને ભાવ સ્થિર થાય તેની રાહ જોવી હિતાવહ છે.