SEBI ના નવા ક્લોઝિંગ ઓક્શન નિયમોને કારણે ETF ના ભાવમાં ગેરરીતિ જોવા મળી રહી છે. **3 ઓગસ્ટ, 2026** થી અમલમાં આવેલા આ નિયમો હેઠળ F&O અને નોન-F&O સ્ટોક્સના ટ્રેડિંગ ટાઈમિંગમાં તફાવત હોવાથી ETF ના વેલ્યુએશનમાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.
ભારતીય શેરબજારમાં 3 ઓગસ્ટ, 2026 થી લાગુ થયેલા નવા 'ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન' (CAS) એ ETF રોકાણકારો માટે એક નવી ટેકનિકલ સમસ્યા ઊભી કરી છે. આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જૂની વૉલ્યુમ-વેઈટેડ એવરેજ પ્રાઈસ (VWAP) પદ્ધતિને બદલીને વધુ સચોટ ક્લોઝિંગ પ્રાઈસ નક્કી કરવાનો હતો, પરંતુ તે ETF માટે પડકારજનક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
પ્રાઈસિંગમાં વિસંગતતાનું કારણ
સમસ્યા ત્યારે સર્જાય છે જ્યારે F&O સેગમેન્ટના શેર બપોરે 3:15 વાગ્યે સામાન્ય ટ્રેડિંગ બંધ કરીને ઓક્શનમાં પ્રવેશ કરે છે, જ્યારે અન્ય શેરો 3:30 વાગ્યા સુધી ટ્રેડ થાય છે. જે ETF માં આ બંને પ્રકારના શેર સામેલ હોય, તેની ઈન્ડિકેટિવ નેટ એસેટ વેલ્યુ (iNAV) ગણવી મુશ્કેલ બની જાય છે. આ 15 મિનિટના ગાળામાં iNAV અને અન્ડરલાઈંગ એસેટના વાસ્તવિક ભાવ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળે છે.
લિક્વિડિટી અને ટ્રેડિંગ ખર્ચ પર અસર
આ ગેરરીતિને કારણે માર્કેટ મેકર્સ માટે ETF ના ભાવ નક્કી કરવાનું કપરું બન્યું છે. જ્યારે ડેટા પોઈન્ટ્સ સ્પષ્ટ ન હોય, ત્યારે ખરીદ-વેચાણના ભાવ (Bid-Ask Spread) વચ્ચેનું અંતર વધી જાય છે, જે સીધો જ રિટેલ રોકાણકારોના ખિસ્સા પર અસર કરે છે. ભારતીય ETF ઉદ્યોગ હાલમાં ₹11.71 લાખ કરોડની એસેટ ધરાવે છે, તેથી આવી નાની ટેકનિકલ ખામી પણ મોટા વોલ્યુમ પર અસર કરી શકે છે.
નિયમનકારી દેખરેખ
નવા ઓક્શન મિકેનિઝમ દ્વારા ભાવમાં મેનીપ્યુલેશન અટકાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ છતાં ઓગસ્ટ 2026 માં SEBI એ ઓક્શન વિન્ડોમાં ગેરરીતિ કરવા બદલ બે સંસ્થાઓને દંડ ફટકાર્યો હતો. રોકાણકારોએ અત્યારે ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે દિવસના અંતિમ સમયમાં ETF માં વધતી અસ્થિરતા નવા નિયમોના ગોઠવણનો એક ભાગ હોઈ શકે છે.