મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો અને AMC માટે મહત્વના સમાચાર છે. ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ થી SEBI મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સને કેશ માર્કેટ ઓબ્લિગેશન્સમાં 'નેટ સેટલમેન્ટ' કરવાની છૂટ આપશે, જેનાથી લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ વધુ સરળ બનશે.
શું છે નવો નિયમ?
ભારતીય શેરબજારના નિયમનકાર SEBI એ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સ માટે એક નવો માર્ગ મોકળો કર્યો છે. હવેથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ તેમના કેશ માર્કેટ ઓબ્લિગેશન્સને નેટ (Net) કરી શકશે. એટલે કે, એક જ સેટલમેન્ટ સાયકલમાં જો કોઈ ફંડ ₹૧૦૦ કરોડના શેર ખરીદે અને ₹૮૦ કરોડના શેર વેચે, તો તેને સંપૂર્ણ રકમ ચૂકવવાને બદલે માત્ર ₹૨૦ કરોડનો ચોખ્ખો તફાવત જ ચૂકવવાનો રહેશે. આનાથી ફંડ હાઉસની રોકડની જરૂરિયાત ઘટશે અને કામગીરીમાં વેગ આવશે.
કડક નિયમો અને સુરક્ષા
SEBI એ આ સુવિધા માટે સ્પષ્ટ ગાઈડલાઈન્સ આપી છે:
- સ્કીમ-વાઈઝ મર્યાદા: આ સુવિધા ફક્ત એક જ સ્કીમના લેવલ પર ઉપલબ્ધ રહેશે. એક AMC પોતાની અલગ-અલગ સ્કીમ્સ (જેમ કે લાર્જ-કેપ અને મિડ-કેપ) વચ્ચે નેટિંગ કરી શકશે નહીં.
- બાકાત રાખવામાં આવેલા ટ્રાન્ઝેક્શન: જો કોઈ ફંડ એક જ સેટલમેન્ટ સાયકલમાં સમાન સિક્યોરિટી ખરીદે અને વેચે, તો તેનું સેટલમેન્ટ ગ્રોસ બેસિસ પર જ થશે. ઉપરાંત, ડેરિવેટિવ્ઝ, સિક્યોરિટીઝ લેન્ડિંગ અને શોર્ટ-સેલિંગ પ્રવૃત્તિઓ આ નવા નિયમમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે.
આગામી તૈયારીઓ
આ ફેરફારને અમલમાં મૂકવા માટે AMFI, સ્ટોક એક્સચેન્જો અને ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન્સ સાથે મળીને કામ કરશે. ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ સુધીમાં તમામ એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓએ પોતાની એકાઉન્ટિંગ સિસ્ટમમાં જરૂરી અપગ્રેડ કરવા પડશે જેથી પારદર્શિતા જળવાઈ રહે અને રોકાણકારોના નાણાં સુરક્ષિત રહે.