ઘણા રિટેલ ટ્રેડર્સ ઓપ્શન્સ સેલિંગને સરળ કમાણી સમજે છે, પણ શું તમે જાણો છો કે 'Naked Shorting' માં કેટલું મોટું જોખમ રહેલું છે? માર્કેટનો એક નાનો ઉછાળો તમારી મહિનાઓની કમાણી ધોઈ શકે છે.
ઘણા રિટેલ ટ્રેડર્સ માટે ઓપ્શન્સ સેલિંગ (Naked Shorting) એક આકર્ષક વ્યૂહરચના લાગે છે. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના ડેટા મુજબ, લગભગ 85% કોન્ટ્રાક્ટ એક્સપાયરી સુધીમાં આઉટ-ઓફ-ધ-મની બની જાય છે, એટલે કે સેલરને પ્રીમિયમનો લાભ મળે છે. આ એક પ્રકારનો ભ્રમ ઉભો કરે છે કે ઓપ્શન્સ સેલિંગમાં જોખમ ઓછું છે.
જોખમનું અસિમિત ગણિત (Risk Asymmetry)
વાસ્તવમાં, નેકેડ શોર્ટિંગમાં નફો મર્યાદિત છે, જ્યારે નુકસાનની કોઈ સીમા નથી. જો માર્કેટમાં અચાનક મોટી વોલેટિલિટી (Volatility) આવે, તો એક જ ટ્રેડમાં મહિનાઓની મહેનતની કમાણી ધોવાઈ શકે છે. આ માત્ર આર્થિક જ નહીં, પરંતુ એક માનસિક જાળ પણ છે, જ્યાં નાના નફા જોઈને રોકાણકાર વધુ જોખમ લેવા પ્રેરાય છે.
નિયમનકારોની ચેતવણી
SEBI એ વારંવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં મોટાભાગના રિટેલ ટ્રેડર્સ નુકસાન કરે છે. આ કારણે જ ફ્યુચર એન્ડ ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગ પર અત્યારે કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે. મોટા ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ખેલાડીઓ હંમેશા 'Spread Strategies' જેવી કે Bull Call Spreads કે Bear Put Spreads નો ઉપયોગ કરીને જોખમને મર્યાદિત રાખે છે.
શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?
માર્કેટ ડેટા મુજબ, લગભગ 70% ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ એક્સપાયરી પહેલાં જ ક્લોઝ કરી દેવામાં આવે છે. સમજદાર ટ્રેડર્સ હંમેશા પોઝિશન સાઈઝિંગ અને સ્ટોપ-લોસ (Stop-loss) ને પ્રાધાન્ય આપે છે. જો તમે ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં ટકી રહેવા માંગતા હોવ, તો અનલિમિટેડ જોખમ લેવાને બદલે હંમેશા હેજિંગ સાથે જ કામ કરવું જોઈએ.