Nifty Midcap 150 ઈન્ડેક્સમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી છે. FY2022 થી અત્યાર સુધીમાં કુલ **275** કંપનીઓ ઈન્ડેક્સનો ભાગ બની છે, પરંતુ તેમાંથી માત્ર **46** કંપનીઓ જ સ્થિર રહી છે. આ હાઈ ટર્નઓવરને કારણે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ઐતિહાસિક ડેટા અને વેલ્યુએશન પર ભરોસો કરવો જોખમી બની શકે છે.
Nifty Midcap 150 ઈન્ડેક્સ ભારતીય મિડ-કેપ કંપનીઓના પરફોર્મન્સને ટ્રેક કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે, પરંતુ તેની રચના લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે એક મોટો પડકાર બની રહી છે. તાજેતરના ડેટા મુજબ, આ ઈન્ડેક્સ અત્યંત ડાયનેમિક છે અને સમયાંતરે થતા રિબેલેન્સિંગને કારણે તેમાં કંપનીઓની યાદી સતત બદલાતી રહે છે. FY2022 થી FY2027 ના શરૂઆતના સમયગાળા દરમિયાન, ઈન્ડેક્સમાં 275 વિવિધ કંપનીઓએ પ્રવેશ કર્યો હતો, જેમાંથી માત્ર 46 કંપનીઓ જ ઈન્ડેક્સમાં કાયમી રહી શકી છે. આ સ્થિતિ રોકાણકારોને વર્તમાન વેલ્યુએશનનો અંદાજ કાઢવામાં મૂંઝવણ ઉભી કરે છે.
ઈન્ડેક્સમાં વારંવાર ફેરફાર કેમ થાય છે?
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) દર છ મહિને ફુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનના આધારે Nifty Midcap 150 નું રિબેલેન્સિંગ કરે છે. જ્યારે કોઈ કંપનીનું માર્કેટ વેલ્યુ વધે છે, ત્યારે તે Nifty 50 કે Nifty Next 50 જેવા લાર્જ-કેપ ઈન્ડેક્સમાં 'ગ્રેજ્યુએટ' થઈ જાય છે. તેવી જ રીતે, માર્કેટ વેલ્યુ ઘટતા તે Smallcap 250 માં જતી રહે છે અથવા ઈન્ડેક્સની બહાર નીકળી જાય છે. પરિણામે, રોકાણકાર જ્યારે ઈન્ડેક્સના વર્તમાન P/E રેશિયોની સરખામણી તેના 5 વર્ષના સરેરાશ સાથે કરે છે, ત્યારે તે હકીકતમાં બે અલગ-અલગ બિઝનેસ સેટ્સની સરખામણી કરી રહ્યા હોય છે.
સેક્ટર કોન્સન્ટ્રેશનનું જોખમ
ઈન્ડેક્સ માત્ર 150 શેર્સ સુધી મર્યાદિત હોવાથી તેમાં ચોક્કસ સેક્ટર્સનું વર્ચસ્વ વધુ જોવા મળે છે. ડેટા દર્શાવે છે કે તાજેતરના સમયગાળામાં ટોચના ત્રણ સેક્ટર્સે ઈન્ડેક્સના કુલ રિટર્નમાં 100% થી વધુ યોગદાન આપ્યું છે. જ્યારે કોઈ ચોક્કસ સેક્ટરમાં તેજી આવે છે, ત્યારે તે ઈન્ડેક્સના પરફોર્મન્સ પર હાવી થઈ જાય છે, જે અન્ય ઘણી સારી કંપનીઓની હેલ્થને છુપાવી દે છે. આથી, ઈન્ડેક્સ માત્ર આર્થિક વૃદ્ધિ કરતા શોર્ટ-ટર્મ માર્કેટ મોમેન્ટમને વધુ પ્રતિબિંબિત કરે છે.
રોકાણકારો માટે શીખ
આ ઈન્ડેક્સના આધારે રોકાણ કરનારાઓએ માત્ર હેડલાઇન આંકડાઓ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે કંપનીઓની વ્યક્તિગત નાણાકીય સ્થિતિ, અર્નિંગ ગ્રોથ અને ડેટ પ્રોફાઇલ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. ઈન્ડેક્સનો ભૂતકાળનો ડેટા ભવિષ્યની સ્થિરતાની ગેરંટી આપતું નથી. ઈન્ડેક્સની રચના એક બદલાતું લક્ષ્ય (Moving Target) છે, તેથી રોકાણકારોએ સતત સેક્ટર શિફ્ટ અને ઈન્ડેક્સ કમ્પોઝિશન પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.