FY26 Excellence Enablers ના સર્વે મુજબ, Nifty 100 કંપનીઓમાં બોર્ડ મેમ્બર્સની સરેરાશ ઉંમર વધીને **64 વર્ષ** થઈ ગઈ છે. એટલું જ નહીં, **17 કંપનીઓ** ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ડિરેક્ટરના નિયમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
ભારતની ટોચની કંપનીઓમાં કોર્પોરેટ ગવર્નન્સને લઈને ચિંતા વધી રહી છે. તાજેતરના સર્વે મુજબ, Nifty 100 કંપનીઓમાં બોર્ડમાં સ્થગિતતા જોવા મળી રહી છે. ગત વર્ષે જે સરેરાશ ઉંમર 63.5 વર્ષ હતી, તે હવે વધીને 64 વર્ષ પર પહોંચી છે. નવા અને યુવાન ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ડિરેક્ટર્સનો અભાવ કંપનીઓમાં નવી વિચારધારાના પ્રવેશને અટકાવી શકે છે.
જેન્ડર ડાયવર્સિટી અને કમ્પ્લાયન્સમાં ઘટાડો
બોર્ડમાં મહિલાઓની ભાગીદારીમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે, જે હવે ઘટીને 20% થઈ ગઈ છે (ગત વર્ષે 21% હતી). વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે 17 Nifty 100 કંપનીઓ - જેમાં મુખ્યત્વે સરકારી કંપનીઓ સામેલ છે - તેઓ ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ડિરેક્ટર્સની લઘુત્તમ સંખ્યા રાખવાના નિયમનું પાલન કરવામાં પણ પાછી પડી છે. રોકાણકારો માટે આ એક રેડ ફ્લેગ છે, કારણ કે ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ડિરેક્ટર્સ વગર માઇનોરિટી શેરહોલ્ડર્સના હિતોનું રક્ષણ કરવું મુશ્કેલ બને છે.
વ્હીસલબ્લોઅર ફરિયાદો અને પારદર્શિતાનો અભાવ
FY26 દરમિયાન Nifty 100 કંપનીઓમાં કુલ 1,129 વ્હીસલબ્લોઅર ફરિયાદો નોંધાઈ હતી, જેમાંથી 13.37% ફરિયાદો વર્ષના અંત સુધી અનસૉલ્વ્ડ રહી છે. સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે 53 કંપનીઓ તેમના વાર્ષિક રિપોર્ટમાં આ ફરિયાદોની વિગતો આપતી નથી. પારદર્શિતાના આ અભાવને કારણે છેતરપિંડી કે ગેરરીતિ જેવી બાબતોનું અનુમાન લગાવવું મુશ્કેલ બને છે.
રોકાણકારો માટે કેમ મહત્વનું છે?
લાંબા ગાળાના ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ રોકાણકારો ESG (Environmental, Social, and Governance) સ્કોર્સ પર ખાસ ધ્યાન આપે છે. જે કંપનીઓના બોર્ડમાં સ્પષ્ટતા અને વિવિધતાનો અભાવ હોય, તેમની વેલ્યુએશન પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. બદલાતા ટેક્નોલોજીકલ અને ગ્લોબલ પડકારો વચ્ચે, મજબૂત અને કાર્યક્ષમ બોર્ડ હોવું હવે દરેક કંપની માટે અનિવાર્ય છે.