વર્ષ ૨૦૨૬માં લોન્ચ થયેલા SME IPO માર્કેટમાં રોકાણકારોની હાલત કફોડી થઈ છે. આશરે **૪૬%** SME IPO હાલમાં તેમની ઈસ્યુ પ્રાઈસથી નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યા છે, જે રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારતીય પ્રાઈમરી માર્કેટમાં હાલમાં લાર્જ-કેપ અને SME (સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઈઝ) સેગમેન્ટ વચ્ચે મોટું અંતર જોવા મળી રહ્યું છે. જ્યાં મેઈનબોર્ડ IPO રોકાણકારોને સારું વળતર આપી રહ્યા છે, ત્યાં SME સેગમેન્ટમાં વેલ્યુ જાળવી રાખવી મુશ્કેલ બની રહી છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં કુલ ૧૫૧ SME IPO આવ્યા છે, જેમાંથી ૪૬% કંપનીઓ તેમના ઈસ્યુ ભાવ કરતા નીચે ચાલી રહી છે.
વળતરનો મોટો તફાવત
આ નબળા પ્રદર્શનનો અંદાજ તે આંકડાઓ પરથી લગાવી શકાય છે કે SME લિસ્ટિંગનું મિડિયન રિટર્ન માત્ર ૧% છે, જ્યારે મેઈનબોર્ડ IPO એ વર્ષ દરમિયાન સરેરાશ ૨૭.૧% વળતર આપ્યું છે. વધુમાં, Nifty Emerge Index માં પણ છેલ્લા એક વર્ષમાં ૨.૩% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેની સામે Nifty IPO Index એ ૧૦.૪% નો વધારો નોંધાવ્યો છે.
વધતા ખર્ચ અને વેલ્યુએશનનું દબાણ
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે SME ને લિસ્ટ કરવાનો ખર્ચ અત્યારે વધીને ઈસ્યુ સાઈઝના ૧૦% થી ૧૨% સુધી પહોંચી ગયો છે, જે અગાઉ સરેરાશ ૭% હતો. ઉંચા ખર્ચને કારણે ઘણી કંપનીઓ IPO સમયે ખૂબ જ આક્રમક વેલ્યુએશન રાખે છે, જેનાથી લિસ્ટિંગ પછી રોકાણકારો પાસે નફો મેળવવાની તક ઓછી રહે છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે આ વર્ષે લિસ્ટ થયેલી ૨૧ કંપનીઓએ તેમના લિસ્ટિંગ પ્રાઈસથી ૫૦% થી વધુ વેલ્યુ ગુમાવી દીધી છે.
સાવચેતીનો માહોલ
નબળા પ્રદર્શન છતાં, સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં જ ૫૨ નવા SME IPO ફાઈલ થયા છે. માર્કેટના જાણકારો કહે છે કે આ ઉતાવળ માત્ર ડેડલાઈનને પહોંચી વળવા માટે છે. હવે રોકાણકારો લિક્વિડિટી અને મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સ ધરાવતી કંપનીઓ તરફ વળી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં વેલ્યુએશનમાં સુધારો થાય તો જ આ સેગમેન્ટમાં સ્થિરતા આવવાની શક્યતા છે.