નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) એ તેના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા કો-લોકેશન અને ડાર્ક ફાઇબર વિવાદોને ₹1,491.21 કરોડમાં પતાવવા માટે SEBI ની મંજૂરી મેળવી લીધી છે. આ નિર્ણયે NSE ના IPO (Initial Public Offering) માટેનો એક મોટો નિયમનકારી અવરોધ દૂર કર્યો છે, જેના કારણે હવે એક્સચેન્જ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં લિસ્ટિંગ માટે તૈયાર થઈ શકે છે.
રેગ્યુલેટરી અવરોધ દૂર
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) એ સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI) સાથે તેના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા કો-લોકેશન અને ડાર્ક ફાઇબર તપાસ સંબંધિત મામલામાં અંતિમ સમાધાન કરી લીધું છે. 30 જુલાઈ, 2026 ના રોજ, NSE એ પુષ્ટિ કરી કે SEBI એ ₹1,491.21 કરોડ ના સેટલમેન્ટને મંજૂરી આપી દીધી છે. NSE ના બોર્ડે આ ચુકવણીને ઔપચારિક રીતે મંજૂરી આપી છે, જેમાં ₹714.74 કરોડ ની રોકડ ચુકવણી અને નિયમનકાર પાસે પહેલેથી જ રહેલી ₹776.47 કરોડ ની રકમની ગોઠવણનો સમાવેશ થાય છે.
IPO સમયરેખા અને અપેક્ષાઓ
આ સમાધાન 2015 માં શરૂ થયેલા નિયમનકારી વિવાદનો અંત લાવે છે, જેણે ઐતિહાસિક રીતે એક્સચેન્જને તેના જાહેર લિસ્ટિંગ માટે આગળ વધતા અટકાવ્યું હતું. આ અનિશ્ચિતતા દૂર થતાં, NSE એ તેના IPO (Initial Public Offering) માટેનો માર્ગ મોકળો કર્યો છે. જોકે NSE એ સત્તાવાર રીતે લોન્ચ તારીખની પુષ્ટિ કરી નથી, બજારના અહેવાલો સૂચવે છે કે સપ્ટેમ્બર 2026 માં IPO લાવવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. જો આ સફળ થાય, તો NSE તેના પ્રતિસ્પર્ધી BSE ની જેમ સ્ટોક માર્કેટમાં લિસ્ટેડ એન્ટિટી બની જશે.
IPO ની રચના અને શેરધારકો
ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (DRHP) મુજબ, પ્રસ્તાવિત IPO સંપૂર્ણપણે ઓફર ફોર સેલ (OFS) તરીકે સંરચિત છે. આનો અર્થ એ છે કે IPO દ્વારા કોઈ નવી શેર ઇશ્યૂ કરવામાં આવશે નહીં અને NSE ને આઈપીઓ દ્વારા કોઈ મૂડી પ્રાપ્ત થશે નહીં. તેના બદલે, હાલના શેરધારકો તેમના 6% ઇક્વિટીનો હિસ્સો વેચીને લગભગ 14.89 કરોડ શેર ડાઇલેટ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
શેર વેચાણ કરનાર શેરધારકોમાં મુખ્ય નાણાકીય સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા સૌથી મોટો વિક્રેતા બનવાની સંભાવના છે, જે 2.48 કરોડ શેર વેચવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. કેનેડા પેન્શન પ્લાન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બોર્ડ (CPPIB) અને MS સ્ટ્રેટેજિક (મોરિશિયસ) જેવા અન્ય મહત્વપૂર્ણ રોકાણકારો પણ આ પ્રક્રિયામાં સામેલ છે. જોકે, GIC Re અને ન્યૂ ઇન્ડિયા એશ્યોરન્સ જેવી કેટલીક જાહેર ક્ષેત્રની વીમા કંપનીઓ શેર વેચાણમાં ભાગ લઈ રહી છે, પરંતુ લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (LIC) એ હાલમાં તેનો હિસ્સો વેચવાનો નિર્ણય લીધો નથી.
રોકાણકારો માટે તકો
રોકાણકારો માટે, આ સમાચારનો મુખ્ય અર્થ એ છે કે NSE પર વર્ષોથી ચાલી રહેલા નિયમનકારી જોખમનો અંત આવ્યો છે. ₹5 લાખ કરોડ થી વધુના મૂલ્યાંકન સાથે, NSE નો IPO ભારતીય બજારના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટા IPO માંનો એક બનવાની અપેક્ષા છે. જેમ જેમ એક્સચેન્જ સપ્ટેમ્બર લોન્ચ તરફ આગળ વધશે, તેમ તેમ રોકાણકારોના રોડશોની પ્રગતિ અને વેચાણકર્તા શેરધારકો દ્વારા નિર્ધારિત અંતિમ ભાવ નિર્ધારણ પર બજારની નજર રહેશે.