National Stock Exchange (NSE) એ SEBI પાસે પોતાના શેર પોતાના જ પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ કરવા અંગે વિચારણા કરવાની માંગ કરી છે. હાલમાં ભારતીય નિયમો મુજબ એક્સચેન્જ પોતાનું લિસ્ટિંગ પોતાના પ્લેટફોર્મ પર કરી શકતું નથી.
શું છે આખો મામલો?
ભારતના સૌથી મોટા સ્ટોક એક્સચેન્જ, National Stock Exchange (NSE) ના ચેરમેન શ્રીનિવાસ ઇન્જેતીએ માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI સાથે એક નવી વાતચીત શરૂ કરી છે. તેમણે માંગ કરી છે કે, સ્ટોક એક્સચેન્જ પોતાના શેર પોતાના જ પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ કરી શકે તેવા લાંબા સમયથી ચાલતા પ્રતિબંધ પર ફરીથી વિચાર કરવામાં આવે.
અત્યારે સ્થિતિ શું છે?
હાલમાં NSE ના શેર Bombay Stock Exchange (BSE) પર ટ્રેડ થાય છે, કારણ કે ભારતીય કાયદો કોઈ પણ એક્સચેન્જને પોતાના જ પ્લેટફોર્મ પર પોતાના શેર લિસ્ટ કરવાની મંજૂરી આપતું નથી. આ નિયમ પાછળનું મુખ્ય કારણ 'Conflict of Interest' (હિતોનો ટકરાવ) છે. રેગ્યુલેટર્સને ડર છે કે જો કોઈ એક્સચેન્જ પોતાનું લિસ્ટિંગ કરે, તો તે પોતાના શેર પર દેખરેખ રાખવામાં કે પારદર્શિતા જાળવવામાં કદાચ નિષ્ફળ જાય.
ગ્લોબલ પ્રેક્ટિસ શું કહે છે?
વિશ્વના મોટા ફાઇનાન્શિયલ સેન્ટર્સ જેવા કે London, New York અને Sydney માં એક્સચેન્જોને પોતાના જ સિસ્ટમ પર લિસ્ટ થવાની છૂટ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને મજબૂત નિયમનકારી દેખરેખ દ્વારા સંભવિત જોખમોને ઘટાડી શકાય છે. NSE જેવી સંસ્થા, જે ભારતીય કેશ અને ઓપ્શન ટ્રેડિંગમાં ડોમિનન્ટ હિસ્સો ધરાવે છે, તે આ પગલા દ્વારા પોતાની કામગીરીને ગ્લોબલ સ્ટાન્ડર્ડ સાથે જોડી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વ છે?
આ કોઈ તાત્કાલિક ફેરફાર નથી, પરંતુ ભારતીય કેપિટલ માર્કેટ પરિપક્વ થઈ રહ્યું છે ત્યારે તેને ગ્લોબલ સ્ટાન્ડર્ડ સાથે સુસંગત બનાવવાનો એક વ્યૂહાત્મક પ્રયાસ છે. ભવિષ્યમાં જો SEBI આ નિયમોમાં ફેરફાર કરે છે, તો માર્કેટ ઇન્ટિગ્રિટી અને પારદર્શિતાને પ્રાધાન્ય આપવું અત્યંત આવશ્યક રહેશે.