NSE ના ચેરમેન શ્રીનિવાસ ઇન્જેટીએ એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપ્યો છે કે ભવિષ્યમાં શેરબજાર પોતાની કંપનીના શેર પોતાના જ પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ કરી શકે છે. જોકે આ માટે સેબી (SEBI) ની મંજૂરી અનિવાર્ય છે.
શું છે વર્તમાન નિયમો?
હાલમાં ભારતીય શેરબજારમાં 'ક્રોસ-લિસ્ટિંગ' (Cross-listing) મોડલ અમલમાં છે. આનો અર્થ એ છે કે NSE ના શેર BSE પર લિસ્ટ થયેલા છે અને BSE ના શેર NSE પર ટ્રેડ થાય છે. આ વ્યવસ્થા એટલા માટે બનાવવામાં આવી છે જેથી 'કોન્ફ્લિક્ટ ઓફ ઈન્ટરેસ્ટ' (Conflict of Interest) એટલે કે હિતોના ટકરાવને ટાળી શકાય અને કોઈ પણ એક્સચેન્જ પોતાના જ શેરના ટ્રેડિંગનું નિયમન કરવામાં પક્ષપાતી ન બને.
કેમ આ મોટો ફેરફાર ગણાય?
શેરબજાર પોતે એક 'ફ્રન્ટલાઈન રેગ્યુલેટર' તરીકે કામ કરે છે. તે અન્ય કંપનીઓના ટ્રેડિંગ અને ડિસ્ક્લોઝર પર નજર રાખે છે. જો કોઈ એક્સચેન્જ પોતાના પ્લેટફોર્મ પર જ લિસ્ટ થાય, તો તે ખેલાડી (Player) અને રેફરી (Referee) બંનેની ભૂમિકા એકસાથે ભજવે તેવું બની શકે છે. આ જ કારણ છે કે નિષ્ણાતો લાંબા સમયથી આ જોખમ વિશે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
SEBI નો રોલ અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ
NSE ના ચેરમેન શ્રીનિવાસ ઇન્જેટીએ સ્વીકાર્યું છે કે નાણાકીય નીતિઓ સમય સાથે બદલાતી રહે છે, જેનું ઉદાહરણ 2012 થી 2015 વચ્ચેનો સમયગાળો છે, જ્યારે માર્કેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંસ્થાઓને લિસ્ટિંગની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સેલ્ફ-લિસ્ટિંગનો કોઈ પણ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે સેબી (SEBI) ના હાથમાં છે. રેગ્યુલેટર હંમેશા માર્કેટની સ્થિરતા અને રોકાણકારોના હિતને પ્રાથમિકતા આપે છે. જો આવો કોઈ ફેરફાર આવે, તો તેના માટે અત્યંત કડક નવા નિયમો બનાવવા પડશે જેથી બજારની પારદર્શિતા જળવાઈ રહે.