૧૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬થી મોટા UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થશે. કેપિટલ માર્કેટ પેમેન્ટ્સ માટે **૦.૦૨%** ફી નક્કી કરાઈ છે, જેને લઈને NSE ના એમડી આશિષ કુમાર ચૌહાણે ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં કામચલાઉ ઘટાડાની ચેતવણી આપી છે.
ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ્સના લેન્ડસ્કેપમાં ૧૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬થી મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. અત્યાર સુધી જે UPI ટ્રાન્ઝેક્શન ઝીરો MDR પર થતા હતા, ત્યાં હવે નવા નિયમો લાગુ થશે. સામાન્ય મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન (P2M) જો ₹૨,૦૦૦ થી વધુ હશે, તો તેના પર ૦.૪% ફી લાગશે, જેની મહત્તમ મર્યાદા ₹૩૦૦ (₹૭૫,૦૦૦ થી વધુના પેમેન્ટ માટે) રાખવામાં આવી છે.
કેપિટલ માર્કેટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર અસર
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણ અને સ્ટોક બ્રોકર દ્વારા થતા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે સરકારે ખાસ છૂટછાટ રાખી છે. અહીં MDR નો દર માત્ર ૦.૦૨% રહેશે, જેની ટોચમર્યાદા પણ ₹૩૦૦ પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન છે. રોકાણકારોએ એ નોંધવું જરૂરી છે કે ₹૨,૦૦૦ કે તેથી ઓછાના તમામ પેમેન્ટ અને P2P ટ્રાન્સફર પહેલાની જેમ જ ફ્રી રહેશે. નાના વેપારીઓ જેઓ મહિનાના ₹૧ લાખ સુધીનું પેમેન્ટ QR કોડ દ્વારા મેળવે છે, તેમને આ નવા ચાર્જમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડાની શક્યતા
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના એમડી આશિષ કુમાર ચૌહાણે સ્વીકાર્યું છે કે આ નવા ફી માળખાને કારણે UPI ચેનલ દ્વારા થતા ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ટૂંકા ગાળા માટે ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. નાણાકીય બજારો ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટમાં થતા ફેરફાર પ્રત્યે ખૂબ જ સંવેદનશીલ હોય છે, ખાસ કરીને હાઈ-ફ્રીક્વન્સી ટ્રેડર્સ માટે આ નાનકડો ચાર્જ પણ અવરોધરૂપ બની શકે છે. જોકે, એક્સચેન્જનું માનવું છે કે એકવાર માર્કેટ આ નવા ખર્ચના માળખા સાથે અનુકૂલન સાધી લેશે, પછી સ્થિરતા આવી જશે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી ૧૫ ઓક્ટોબર પછી હવે જોવાનું એ રહેશે કે અલગ-અલગ બ્રોકરેજ હાઉસ આ ૦.૦૨% MDR ને કેવી રીતે હેન્ડલ કરે છે. કેટલીક કંપનીઓ સ્પર્ધામાં ટકી રહેવા માટે આ ખર્ચ પોતે ઉઠાવશે, જ્યારે અન્ય બ્રોકર્સ તેને ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલી શકે છે. તેથી, રોકાણકારોએ તેમના બ્રોકર તરફથી આવતી સત્તાવાર સૂચનાઓ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.