વર્ષ 2026ના પ્રથમ 7 મહિનામાં ભારતીય કંપનીઓએ ઈક્વિટી દ્વારા ₹3.04 લાખ કરોડ એકત્ર કર્યા છે. નવાઈની વાત એ છે કે આ વખતે IPO કરતા પ્રેફરેન્શિયલ ઈશ્યુ અને QIP પર વધુ ભાર મુકાયો છે, જે સેકન્ડરી માર્કેટના ઘટાડાથી તદ્દન વિપરીત ચિત્ર રજૂ કરે છે.
કેપિટલ મોબિલાઈઝેશનમાં મોટો ફેરફાર
વર્ષ 2026ના જાન્યુઆરીથી જુલાઈ દરમિયાન ભારતીય કોર્પોરેટ જગતે ₹3.04 લાખ કરોડ એકત્ર કર્યા છે. ગત વર્ષ સુધી IPO નું વર્ચસ્વ હતું, પરંતુ આ વર્ષે કંપનીઓની રણનીતિ બદલાઈ છે. હવે કંપનીઓ ઝડપી ફંડિંગ માટે પ્રેફરેન્શિયલ ઈશ્યુ અને ક્વોલિફાઈડ ઈન્સ્ટિટ્યુશનલ પ્લેસમેન્ટ (QIP)નો સહારો લઈ રહી છે.
આંકડાઓની માયાજાળ
- પ્રેફરેન્શિયલ ઈશ્યુ: ₹1.77 લાખ કરોડ (કુલ ફંડિંગના 58%)
- QIP: ₹47,881 કરોડ
- જુલાઈની તેજી: જુલાઈ મહિનામાં જ ફંડિંગ 163% વધીને ₹1.1 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું હતું.
સેકન્ડરી માર્કેટ વિરુદ્ધ પ્રાઈમરી માર્કેટ
એક તરફ પ્રાઈમરી માર્કેટમાં આટલી મોટી રોનક છે, તો બીજી તરફ Nifty 50 જેવી બેન્ચમાર્ક ઈન્ડેક્સ વર્ષની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં 7.36% જેટલો ઘટાડો નોંધાવી ચૂકી છે. જુલાઈમાં આવેલા IPOs માંથી 85% એ પોઝિટિવ લિસ્ટિંગ આપ્યું હતું, જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો નવી કંપનીઓ પર દાવ લગાવવા તૈયાર છે, ભલે મેઈન માર્કેટમાં દબાણ હોય.
DII વિરુદ્ધ FPI
આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં સ્થાનિક રોકાણકારો (DIIs) મુખ્ય આધારસ્તંભ બન્યા છે. બીજી તરફ, FPIs એટલે કે વિદેશી રોકાણકારો સતત વેચવાલી કરી રહ્યા છે, જે ભારતીય વેલ્યુએશન માટે ચિંતાનું કારણ બની શકે છે. આગામી સમયમાં, શું પ્રાઈમરી માર્કેટની આ સફળતા સેકન્ડરી માર્કેટની વોલેટિલિટીને પાર કરી શકશે? તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.