ભારતના કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્સ માર્કેટમાં હવે માર્જિન પોલિસીમાં ફેરફાર કરવાની કવાયત શરૂ થઈ છે. લિક્વિડિટી વધારવા અને ટ્રેડર્સ માટે એન્ટ્રી કોસ્ટ ઘટાડવા માટે સેટલમેન્ટ ગેરંટી ફંડને મજબૂત બનાવવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
ભારતીય કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્સ માર્કેટમાં હાલમાં એક મહત્વપૂર્ણ નીતિ વિષયક ચર્ચા ચાલી રહી છે. દાયકાઓથી, સ્થાનિક એક્સચેન્જોમાં ઊંચી માર્જિન જરૂરિયાતો લાગુ છે, જે સિસ્ટમને ડિફોલ્ટથી બચાવવા માટે એક સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરે છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ઊંચા ખર્ચને કારણે ઘણી કોર્પોરેટ કંપનીઓ વિદેશી એક્સચેન્જો તરફ વળી રહી છે અથવા માર્કેટમાંથી બહાર નીકળી રહી છે.
રિસ્ક-બેઝ્ડ કોન્ટ્રીબ્યુશન પર ભાર
રેગ્યુલેટર હવે માર્જિનના સીધા ભારણને બદલે 'સેટલમેન્ટ ગેરંટી ફંડ' (Settlement Guarantee Fund) ને મજબૂત બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. નવી યોજના મુજબ, ક્લિયરિંગ મેમ્બર્સ જેઓ વધુ જોખમી એસેટ્સમાં ટ્રેડ કરે છે, તેમણે ફંડમાં વધુ યોગદાન આપવું પડશે. આનાથી બ્લેન્કેટ હાઈ માર્જિનની જરૂરિયાત ઘટશે અને માત્ર જોખમ મુજબ જ મૂડીની માંગ કરવામાં આવશે.
સિસ્ટમિક સ્ટેબિલિટી વધારવાની તૈયારી
માર્કેટમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન્સને મોટી નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી 'કમિટેડ ક્રેડિટ લાઇન' લેવાની સત્તા આપવામાં આવી શકે છે. આનાથી માર્કેટમાં તણાવના સમયે લિક્વિડિટી જળવાઈ રહેશે અને નાની ભૂલ પણ મોટી સિસ્ટમિક આફત નહીં બને. આ સમગ્ર માળખામાં RBI ની ભૂમિકા પણ મહત્વની રહેશે.
આગામી સમયમાં રોકાણકારોએ SEBI ના સર્ક્યુલર્સ અને RBI સાથેની ચર્ચાઓ પર નજર રાખવી જોઈએ, જે કોમોડિટી ટ્રેડિંગના ભવિષ્યને નક્કી કરશે.