ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી (IFSCA) એ એક કન્સલ્ટેશન પેપર જાહેર કર્યું છે, જેમાં GIFT સિટીમાં કંપનીઓને પબ્લિક ઓફર વગર શેર લિસ્ટ કરવાની મંજૂરી આપવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ પગલું સ્થાપિત કંપનીઓની લિક્વિડિટી અને વૈશ્વિક દૃશ્યતા વધારવાનો પ્રયાસ છે.
IFSCA નો મહત્વનો નિર્ણય: GIFT સિટીમાં લિસ્ટિંગ સરળ બનશે
ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી (IFSCA) એ ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ ટેક-સિટી (GIFT City) માં કંપનીઓ માટે મૂડી બજારો સુધી પહોંચવાના માર્ગમાં ક્રાંતિ લાવતું નવું માળખું રજૂ કર્યું છે. આ પ્રસ્તાવિત નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કંપનીઓ માટે પ્રવેશ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે, જેમાં પરંપરાગત રીતે લાંબી અને ખર્ચાળ Public Offer (IPO) ની જરૂરિયાત દૂર કરવામાં આવશે.
લિસ્ટિંગ માટે નાણાકીય માપદંડ
પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ, જે કંપનીઓ ભારતમાં અથવા વિદેશી સ્ટોક એક્સચેન્જો પર પહેલેથી લિસ્ટેડ નથી, તેમણે આ Direct Listing રૂટ માટે ચોક્કસ નાણાકીય માપદંડો પૂર્ણ કરવા પડશે. નિયમનકારે ત્રણ સંભવિત બેન્ચમાર્ક નક્કી કર્યા છે. કંપનીએ ઓછામાં ઓછી $20 મિલિયન ની ઓપરેટિંગ આવક (Operating Revenue) અથવા $1 મિલિયન નો પ્રી-ટેક્સ પ્રોફિટ (Pre-tax Profit) દર્શાવવો પડશે. વૈકલ્પિક રીતે, કંપનીની પોસ્ટ-લિસ્ટિંગ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (Market Capitalization) ઓછામાં ઓછી $50 મિલિયન હોવી જોઈએ. આ જરૂરિયાતો સ્થાપિત કંપનીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે ફિલ્ટર તરીકે કામ કરશે.
કંપનીઓ માટે વ્યૂહાત્મક લાભ
જ્યારે પરંપરાગત લિસ્ટિંગનો મુખ્ય હેતુ નવું ભંડોળ એકત્ર કરવાનો હોય છે, ત્યારે GIFT સિટીમાં Direct Listing રૂટ અન્ય વ્યૂહાત્મક લાભો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ઘણી સ્થાપિત કંપનીઓ માટે, લિસ્ટિંગનો ઉદ્દેશ્ય રોકડ એકત્ર કરવાનો નથી, પરંતુ તેમના વર્તમાન શેરધારકો માટે ભાવની શોધ માટે સ્પષ્ટ પદ્ધતિ પ્રદાન કરવાનો છે. સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટિંગ દ્વારા, આ કંપનીઓ તેમના ગવર્નન્સ ધોરણોને સુધારી શકે છે અને કોર્પોરેટ દૃશ્યતા (Corporate Visibility) મેળવી શકે છે. આ માળખું પ્રારંભિક તબક્કાના રોકાણકારો માટે IPO સાથે સંકળાયેલ અસ્થિરતા વિના સરળ એક્ઝિટ અથવા આંશિક હિસ્સાના વેચાણને પણ મંજૂરી આપે છે.
નિયમનકારી જરૂરિયાતો અને રિપોર્ટિંગ
Public Offer વગર પણ, પ્રક્રિયા સખત રીતે નિયંત્રિત રહેશે. કંપનીઓએ એક ઇન્ફોર્મેશન ડોક્યુમેન્ટ સબમિટ કરવું પડશે જે રજિસ્ટર્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેન્કર દ્વારા ચકાસવામાં આવશે. આ દસ્તાવેજમાં કંપનીના નાણાકીય ઇતિહાસ, જોખમો અને કાનૂની સ્થિતિની વિગતવાર માહિતી શામેલ હોવી જોઈએ. નિયમનકારે ઓછામાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષ ના નાણાકીય નિવેદનો પ્રદાન કરવાની જરૂરિયાત જણાવી છે, અને તે IFRS અથવા US GAAP જેવા વૈશ્વિક ધોરણો સાથે સુસંગત હોવા જોઈએ.
ભારતીય કંપનીઓ કે જેઓ આ માર્ગ પસંદ કરે છે, તેમના માટે લઘુત્તમ Public Shareholding ના નિયમો લાગુ પડશે. વિદેશી કંપનીઓએ લિસ્ટિંગ પછી ઓછામાં ઓછા 10% શેર Public પાસે હોવાની ખાતરી કરવી પડશે. પ્રારંભિક ટ્રેડિંગ તબક્કાને સંચાલિત કરવા માટે, નિયમનકારે શેરની કિંમત નક્કી કરવામાં મદદ કરવા માટે ખાસ Pre-open સેશનનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. એક્સચેન્જો માટે ફાઇલિંગના 15 દિવસ ની અંદર સિદ્ધાંતિક મંજૂરી (in-principle clearance) પ્રદાન કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.