ભારત સરકાર ડિજિટલ ગોલ્ડ સેક્ટર માટે નવો નિયમનકારી માળખું તૈયાર કરી રહી છે. $3 બિલિયનના આ માર્કેટને હવે RBI અને SEBI ની દેખરેખ હેઠળ લાવવામાં આવશે, જેથી રિટેલ રોકાણકારોને છેતરપિંડીથી બચાવી શકાય.
ભારત સરકાર લાંબા સમયથી ચાલી આવતી અનિશ્ચિતતાને દૂર કરવા માટે ડિજિટલ ગોલ્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીને એક મજબૂત કાયદાકીય માળખામાં લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. ફાઇનાન્સ મિનિસ્ટ્રી હાલમાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) અને સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI) સાથે પરામર્શ કરી રહી છે, જેથી આ એસેટ ક્લાસને ફોર્મલ ફાઇનાન્શિયલ સિસ્ટમ સાથે જોડી શકાય. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ ગોલ્ડને 'Securities Contracts (Regulation) Act, 1956' હેઠળ સિક્યોરિટી તરીકે વર્ગીકૃત કરવાનો છે.
અનએલોકેટેડ ગોલ્ડનું જોખમ
હાલના ડિજિટલ ગોલ્ડ મોડલમાં રોકાણકારો માટે સૌથી મોટું જોખમ 'અનએલોકેટેડ ગોલ્ડ' (Unallocated Gold) છે. ઘણી કંપનીઓ રોકાણકારોને સોનાના નાના હિસ્સા ખરીદવાની મંજૂરી આપે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે સોનું વ્યક્તિગત રોકાણકારના નામે અલગ કરવામાં આવતું નથી. જો કંપની કોઈ આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાય, તો રોકાણકારોને તેનું વાસ્તવિક સોનું પાછું મળવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
સરખામણી અને ભવિષ્યની તૈયારી
ભૂતકાળમાં SEBI એ સ્ટોક બ્રોકર્સને ડિજિટલ ગોલ્ડ ઓફર કરતા અટકાવ્યા હતા, કારણ કે તે નિયમનકારી દાયરાની બહાર હતું. હવે સરકાર આને ગોલ્ડ ETF અથવા સાર્વભૌમ ગોલ્ડ બોન્ડ (SGBs) ની જેમ જ નિયંત્રિત કરવા માંગે છે. જેમ Gold ETFs માં ભૌતિક સોનું સુરક્ષિત વોલ્ટમાં રાખવામાં આવે છે અને તેનું ઓડિટ થાય છે, તેવી જ રીતે ડિજિટલ ગોલ્ડ પ્લેટફોર્મ્સને પણ દરેક યુનિટ પાછળ ભૌતિક સોનું રાખવું ફરજિયાત બનશે.
રિટેલ રોકાણકારો પર અસર
ઘણા રિટેલ રોકાણકારો ₹100 જેટલી નાની રકમથી પણ રોકાણ શરૂ કરે છે, જેમના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. যদিও કેટલીક ફિનટેક કંપનીઓએ પહેલેથી જ 'Digital Precious Metals Assurance Council of India' જેવી સંસ્થાઓ બનાવીને સ્વ-નિયમન શરૂ કર્યું છે, પરંતુ સરકારી નિયમો આવવાથી આ સેક્ટરમાં વિશ્વાસ વધશે. રોકાણકારોએ હવે નવા નિયમોના અમલીકરણ અને પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા કરવામાં આવતા ઓડિટના અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ.