57મી GST કાઉન્સિલની બેઠક બાદ સરકારે ટેક્સ બેઝ વધારવા અને ગળતર રોકવા માટે અદ્યતન ડેટા એનાલિટિક્સનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. હવે ₹10,000 થી ઓછી રકમના ટેક્સ માટે નોટિસ નહીં મળે, જેથી નાના વેપારીઓને રાહત થશે.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ 8 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ યોજાયેલી 57મી GST કાઉન્સિલની બેઠક બાદ ડેટા-આધારિત ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સ તરફ એક મોટું ડગલું માંડ્યું છે. આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય GST નેટવર્કનો ઉપયોગ કરીને ટેક્સ બેઝને વિસ્તારવાનો અને પ્રામાણિક કરદાતાઓ પર બોજ વધાર્યા વિના રેવન્યુ લીકેજને અટકાવવાનો છે. હવે મેન્યુઅલ ઓડિટને બદલે ટેકનોલોજી દ્વારા ડેટામાં રહેલી વિસંગતતાઓને પકડવામાં આવશે.
દેશમાં હાલમાં અંદાજે 1.7 કરોડ રજિસ્ટર્ડ GST કરદાતાઓ છે. વહીવટી સરળતા માટે કાઉન્સિલે હવે ₹10,000 ની થ્રેશોલ્ડ મર્યાદા નક્કી કરી છે, એટલે કે હવે આનાથી ઓછી રકમના વિવાદો માટે શો-કોઝ નોટિસ આપવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણયથી નાના વેપારીઓને નાની દસ્તાવેજી ભૂલોને કારણે પડતી મુશ્કેલીઓમાંથી મોટી રાહત મળશે.
એડમિનિસ્ટ્રેશનમાં આધુનિકીકરણ
સરકાર હવે ફેસલેસ અને સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ એડમિનિસ્ટ્રેશન મોડલ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે, જે આશરે 2 લાખ મલ્ટી-જ્યુરિસડિક્શન કરદાતાઓને લાગુ પડશે. આ સિસ્ટમ FY28 સુધીમાં અમલમાં આવવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, B2C વ્યવહારો માટે પણ ઈ-ઇનવોઇસિંગ ફરજિયાત બનાવવાની દિશામાં કામ ચાલી રહ્યું છે જેથી સપ્લાય ચેઈનનો સંપૂર્ણ ટ્રેક રાખી શકાય.
રોકાણકારો અને બિઝનેસ માટે મહત્વના મુદ્દા
ડેટા એનાલિટિક્સ પરના ભારને કારણે હવે B2B અને B2C રિપોર્ટિંગમાં નાની ભૂલો પણ ઓટોમેટેડ એલર્ટ ટ્રિગર કરી શકે છે. કંપનીઓએ તેમના ટ્રાન્ઝેક્શન રિપોર્ટિંગમાં અત્યંત ચોકસાઈ રાખવી પડશે. આ સાથે જ, ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) ક્લેઈમ પર પણ સરકારની ચાંપતી નજર રહેશે. ખાસ કરીને નાની પ્રોપરાઈટરશિપ પેઢીઓમાં ગેરરીતિ અટકાવવા માટે કડક નિયમો આવી શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી સમયમાં ફેસલેસ સિસ્ટમના અમલીકરણ દરમિયાન આવતા ટેકનિકલ પડકારો પર ધ્યાન રાખવું જોઈએ, કારણ કે તે વિવિધ રાજ્યોમાં કાર્યરત કંપનીઓની કામગીરીને અસર કરી શકે છે.