ભારતના નાણા મંત્રાલયે સ્ટોકબ્રોકિંગ ફર્મોને ફેમિલી-રન બિઝનેસ સ્ટ્રક્ચરમાંથી પ્રોફેશનલ કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ તરફ વળવા આદેશ આપ્યો છે. બ્રોકર ડિફોલ્ટના જોખમને ઘટાડવા અને પારદર્શિતા વધારવા માટે આ મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
નાણા મંત્રાલયના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ઇકોનોમિક અફેર્સ દ્વારા લેવાયેલ આ નિર્ણય સ્ટોક માર્કેટના માળખામાં મોટા ફેરફારના સંકેત આપે છે. વર્ષોથી અનેક બ્રોકરેજ હાઉસ પરિવારની પ્રતિષ્ઠા અને જૂના વારસા પર ચાલતા આવ્યા છે, પરંતુ હવે આ મોડલ આધુનિક ટેકનોલોજી અને હાઈ-સ્પીડ માર્કેટના જમાનામાં અપર્યાપ્ત સાબિત થઈ રહ્યું છે.
શા માટે આ ફેરફાર જરૂરી?
ભૂતકાળમાં Karvy Stock Broking અને Anugrah Stock Broking જેવા કિસ્સાઓમાં ગ્રાહકોના ફંડનો દુરુપયોગ થયો હતો, જેના કારણે રિટેલ રોકાણકારોને મોટું નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ફર્મના માલિકી હક્ક અને તેના રોજિંદા સંચાલન વચ્ચે સ્પષ્ટ અંતર રાખવાનો છે, જેથી જો કોઈ પ્રોમોટર મુશ્કેલીમાં મુકાય તો ગ્રાહકોના એસેટ્સ સુરક્ષિત રહે.
રોકાણકારો માટે શું છે શીખ?
આગામી સમયમાં માર્કેટમાં 'કોન્સોલિડેશન' જોવા મળશે. જે નાની ફર્મો નવી સિસ્ટમ અને ટેકનોલોજી સાથે અનુકૂલન નહીં સાધી શકે, તેમણે માર્કેટમાંથી બહાર થવું પડશે અથવા તો મર્જર કરવું પડશે. હવે રોકાણકારોએ માત્ર કમિશનના દરો જ નહીં, પરંતુ બ્રોકરેજ ફર્મની આંતરિક ગવર્નન્સ સિસ્ટમ, ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ઓડિટ અને ક્લાયન્ટ ફંડને અલગ રાખવાની પદ્ધતિ વિશે પણ ચોક્કસ તપાસ કરવી જોઈએ.