વર્ષ 2026 માં Foreign Portfolio Investors (FPIs) એ ભારતીય સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી રેકોર્ડ **₹3 લાખ કરોડ** પાછા ખેંચ્યા છે. આની સામે FPIs એ નવા IPOs માં **₹54,000 કરોડથી** વધુનું રોકાણ કર્યું છે, જે દર્શાવે છે કે વિદેશી રોકાણકારો હવે મોંઘા શેરને બદલે નવા લિસ્ટિંગમાં સુરક્ષિત અને સસ્તું રોકાણ શોધી રહ્યા છે.
કેમ IPOs તરફ વળી રહ્યા છે વિદેશી રોકાણકારો?
ભારતીય શેરબજારમાં હાલમાં વિદેશી મૂડીના પ્રવાહમાં એક મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. મુખ્ય કારણ વેલ્યુએશન છે. મોટાભાગના FPIs ને NSE અને BSE પર લિસ્ટેડ બ્લુ-ચિપ શેરોના હાલના ભાવ ખૂબ વધારે લાગી રહ્યા છે. તેમની દ્રષ્ટિએ સેકન્ડરી માર્કેટ હવે મોંઘું સાબિત થઈ રહ્યું છે, જ્યાં વૃદ્ધિની સંભાવના મર્યાદિત છે. જ્યારે, IPOs માં તેમને 'વેલ્યુએશન કુશન' મળે છે, જે તેમને સસ્તા ભાવે નવા સેક્ટર્સ જેવા કે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ટેકનોલોજી અને રિન્યુએબલ્સમાં પ્રવેશવાની તક આપે છે.
માત્ર સપ્ટેમ્બર 2026 માં જ 34 કંપનીઓએ લગભગ ₹39,380 કરોડ એકત્ર કર્યા હતા, જેમાં 57% હિસ્સો એકલા National Stock Exchange (NSE) ના IPO નો હતો.
બ્લુ-ચિપ સ્ટોક્સ પર દબાણ
FPIs ની આ વેચવાલીની સીધી અસર HDFC Bank, Infosys અને Reliance Industries જેવા દિગ્ગજ શેરો પર પડી છે. ભારતીય બજારમાં લિક્વિડિટીના મુખ્ય સ્ત્રોત ગણાતા FPIs જ્યારે આટલા મોટા પાયે વેચવાલી કરે છે, ત્યારે મુખ્ય ઈન્ડેક્સમાં સુધારો આવવો મુશ્કેલ બની જાય છે.
લિક્વિડિટીનું સંકટ અને ભવિષ્યની સ્થિતિ
આગામી સમયમાં જો ₹3.86 લાખ કરોડના સંભવિત IPOs આવે છે, તો તે સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી લિક્વિડિટી ખેંચવાનું ચાલુ રાખશે. આ સિવાય વૈશ્વિક પરિબળો પણ ચિંતાજનક છે. US Treasury Yields માં વધારો અને પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક તણાવને કારણે રોકાણકારો જોખમ લેવાનું ટાળી રહ્યા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું FPIs સેકન્ડરી માર્કેટના ભાવ આકર્ષક બન્યા પછી પાછા ફરે છે કે પછી IPO માર્કેટનો આ ક્રેઝ લાંબો સમય ટકી રહે છે.