ઓક્ટોબર મહિનામાં ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સ (FPIs) એ ભારતીય શેરબજારના સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી **₹38,513 કરોડ** પાછા ખેંચ્યા છે, પરંતુ નવા IPO માં **₹12,902 કરોડનું** જંગી રોકાણ કરીને **15 મહિનાની** ઊંચાઈ બનાવી છે. આ વેચવાલી સામે ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) એ **₹62,220 કરોડની** ખરીદી કરીને માર્કેટને મોટો ટેકો આપ્યો છે.
ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સ (FPIs) હાલમાં ભારતીય બજારોને લઈને બેવડી નીતિ અપનાવી રહ્યા છે. જ્યાં એક તરફ જૂના લિસ્ટેડ શેરોમાં તેઓ સતત વેચવાલી કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ નવા શેર એટલે કે IPO માં તેમનો રસ ઉત્તરોત્તર વધી રહ્યો છે. નેશનલ સિક્યોરિટીઝ ડિપોઝિટરી લિમિટેડના ડેટા મુજબ, ઓક્ટોબરમાં IPO માં થયેલું ₹12,902 કરોડનું રોકાણ જુલાઈ 2025 પછીનું સૌથી મોટું રોકાણ છે.
સેકન્ડરી માર્કેટમાં દબાણ
એક બાજુ IPO માં તેજી છે, તો બીજી બાજુ સેકન્ડરી માર્કેટમાં FPIs ની વેચવાલી ચિંતાનો વિષય છે. ઓક્ટોબરમાં થયેલી ₹38,513 કરોડની વેચવાલી સાથે ચાલુ વર્ષે FPIs ની કુલ નેટ સેલિંગ આંકડો ₹2.87 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયો છે. આટલી મોટી વેચવાલીથી મુખ્ય સૂચકાંકો પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
DIIs બન્યા બજારના આધારસ્તંભ
આ કપરા સમયમાં ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) - જેમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ, બેંકો અને ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ સામેલ છે - તેઓ મજબૂત રીતે બજારની સાથે ઉભા છે. ઓક્ટોબરમાં DIIs એ ₹62,220 કરોડના શેર ખરીદીને માર્કેટમાં પેનિક થતું અટકાવ્યું છે.
વૈશ્વિક કારણો અને દેવું (Debt) માર્કેટ
આ સ્થળાંતર પાછળ અમેરિકામાં વધતી બોન્ડ યીલ્ડ અને જાપાનના યેન કેરી ટ્રેડમાં આવતા અવરોધો જવાબદાર છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક સ્તરે મોંઘવારી અને સપ્લાય ચેઈનની સમસ્યાઓ પણ રોકાણકારોને સાવધ કરી રહી છે. માત્ર ઇક્વિટી જ નહીં, પણ સરકારી સિક્યોરિટીઝમાંથી પણ FPIs એ ₹5,609 કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે. ભૌગોલિક તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવને કારણે રોકાણકારો હવે સાર્વભૌમ દેવામાંથી પણ પોતાની પકડ ઢીલી કરી રહ્યા છે.