ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારો (FPIs) સતત બહાર નીકળી રહ્યા છે. સપ્ટેમ્બર **2026** ના ક્વાર્ટરના અંતે તેમનો હિસ્સો ઘટીને **14.02%** પર પહોંચી ગયો છે, જે વર્ષ **2011** પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. આ વર્ષે FPIs એ રેકોર્ડ **₹3.08 લાખ કરોડ** ઉપાડી લીધા છે.
રેકોર્ડ વેચાણ પાછળનું કારણ
વર્ષ 2026 દરમિયાન વિદેશી રોકાણકારોનું વેચાણ એટલું તીવ્ર રહ્યું છે કે જેણે અગાઉના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. ઓક્ટોબરના મધ્ય સુધીમાં FPIs એ ભારતીય ઇક્વિટીમાંથી ₹3.08 લાખ કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે. ખાસ કરીને લાર્જ-કેપ શેરોમાં વેચવાલીનું દબાણ સૌથી વધુ જોવા મળ્યું છે, કારણ કે ત્યાં લિક્વિડિટી વધુ હોવાથી રોકાણકારો સરળતાથી બહાર નીકળી શકે છે.
ડોમેસ્ટિક રોકાણકારો બન્યા 'રક્ષક'
વિદેશી ફંડ્સની આ આક્રમક વેચવાલી સામે દેશના રિટેલ રોકાણકારો અને ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) મજબૂત દીવાલ બનીને ઉભા છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં SIP દ્વારા આવતો રેકોર્ડ પ્રવાહ બજારને મોટો ઘટાડો આવતા બચાવી રહ્યો છે. ભારતીય બજાર હવે વિદેશી મૂડી પરની નિર્ભરતા ઘટાડી રહ્યું હોય તેવું સ્પષ્ટ દેખાય છે.
વૈશ્વિક દબાણ અને વેલ્યુએશન
FPIs શા માટે બહાર જઈ રહ્યા છે? તેના મુખ્ય કારણોમાં ભારતીય બજારના ઊંચા વેલ્યુએશન અને અન્ય ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સની સરખામણી છે. આ ઉપરાંત, US Treasury Yields માં વધારો અને મજબૂત ડોલરને કારણે પણ રોકાણકારો જોખમ ઘટાડી રહ્યા છે. હાલના તબક્કે બજારમાં FPIs નું વેચાણ અને ડોમેસ્ટિક રોકાણકારોની ખરીદી વચ્ચેનો જંગ જ શેરના ભાવ નક્કી કરશે.