BSE એ શેરબજારમાં દિવસના અંતે ભાવ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે 'ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન' (Closing Auction Session) શરૂ કર્યું છે. આ નવી સિસ્ટમનો હેતુ ભાવમાં થતી છેડછાડને રોકવાનો અને રોકાણકારો માટે વધુ સારી પ્રાઈસ ડિસ્કવરી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
BSE ની નવી પહેલ: ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન
BSE (Bombay Stock Exchange), એશિયાનું સૌથી જૂનું સ્ટોક એક્સચેન્જ, હવે તેના ટ્રેડિંગ ઓપરેશન્સમાં એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર લાવી રહ્યું છે. 3 ઓગસ્ટ, 2026 થી, BSE એ ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન નામની નવી પ્રણાલી શરૂ કરી છે. આ સિસ્ટમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શેરના અંતિમ બંધ ભાવ (Closing Price) નક્કી કરવાની પ્રક્રિયાને સુધારવાનો છે.
જૂની પદ્ધતિમાં, દિવસના અંતે એક જ સમયે ભાવ નક્કી થતો હતો, જેના કારણે ભાવમાં છેડછાડ (Price Manipulation) થવાની શક્યતાઓ રહેતી હતી. નવી ઓક્શન-આધારિત સિસ્ટમ આ જોખમને ઘટાડશે અને રોકાણકારો માટે વધુ સ્પષ્ટ અને વાજબી ભાવ નિર્ધારણમાં મદદ કરશે.
નવી સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે?
શરૂઆતના દિવસોના ડેટા મુજબ, આ નવી સિસ્ટમ સફળ રહી છે. 400 થી વધુ ટ્રેડિંગ મેમ્બર્સ અને 200 થી વધુ સિક્યોરિટીઝમાં તેનો ઉપયોગ થયો. આ પ્રક્રિયા એક ચોક્કસ સમયપત્રક મુજબ ચાલે છે:
- ઓર્ડર એન્ટ્રી: બપોરે 3:20 વાગ્યે શરૂ થાય છે.
- રેન્ડમ ઓક્શન વિન્ડો: બપોરે 3:28 થી 3:30 વાગ્યાની વચ્ચે રેન્ડમલી સમાપ્ત થાય છે.
- બંધ ભાવની જાહેરાત: બપોરે 3:32 વાગ્યે અંતિમ બંધ ભાવ જાહેર કરાય છે.
- પોસ્ટ-ક્લોઝિંગ સેશન: સાંજે 3:50 થી 4:00 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહે છે.
ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ પર આ ફેરફારની કોઈ અસર થશે નહીં અને તે નિયમિત સમયે બપોરે 3:40 વાગ્યે બંધ થશે.
બજાર પર અસર અને SEBI નું માર્ગદર્શન
પ્રથમ દિવસે, BSE સેન્સેક્સમાં 0.048% નો નજીવો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો, જે દર્શાવે છે કે નવી સિસ્ટમ બજારની સ્થિરતા જાળવવામાં સફળ રહી છે. આ સિસ્ટમ 'ઇક્વિલિબ્રિયમ પ્રાઈસ' (Equilibrium Price) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે, જે ખરીદી અને વેચાણના ઓર્ડરને મેચ કરીને મહત્તમ શેરનો વેપાર સુનિશ્ચિત કરે છે. આ પદ્ધતિ વૈશ્વિક સ્તરે ઘણી શેરબજારોમાં પ્રચલિત છે.
આ પહેલ SEBI (Securities and Exchange Board of India) ના નિર્દેશોને અનુરૂપ છે અને બજારની અખંડિતતા (Market Integrity) ને મજબૂત બનાવવાનો BSE નો પ્રયાસ દર્શાવે છે. રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે આ ફેરફાર શેરના મૂળભૂત મૂલ્યને અસર કરતું નથી, પરંતુ માત્ર બંધ ભાવ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવે છે.