Union Budget 2026 ની જાહેરાતો બાદ શેરબજારમાં હલચલ મચી ગઈ છે. ખાસ કરીને, નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ડેરિવેટિવ્ઝ (Derivatives) પર Securities Transaction Tax (STT) માં વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેની સીધી અને મોટી અસર Bombay Stock Exchange (BSE) ના શેર પર જોવા મળી. આ પ્રસ્તાવ બાદ BSE ના શેરમાં 15% નો ભારે ઘટાડો નોંધાયો અને શેર NSE પર ₹2,377.40 ના નીચલા સ્તરે (Lower Circuit) પહોંચી ગયો.
STT વધારાનો પ્રસ્તાવ અને બજારની પ્રતિક્રિયા
બજેટમાં રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવ મુજબ, ફ્યુચર્સ (Futures) પર STT 0.02% થી વધારીને 0.05% કરવામાં આવશે, જ્યારે ઓપ્શન્સ પ્રીમિયમ (Options Premium) પર STT 0.1% થી વધારીને 0.15% કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ ઉપરાંત, ઓપ્શન્સ એક્સર્સાઇઝ (Options Exercise) પર લાગતો ટેક્સ પણ 0.125% થી વધીને 0.15% થશે. આ ફેરફારો ટ્રેડિંગના ખર્ચમાં સીધો વધારો કરશે, ખાસ કરીને ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં.
આ જાહેરાત બાદ બજારમાં તુરંત પ્રતિક્રિયા જોવા મળી. BSE નો શેર ગગડી ગયો અને નીચલા સ્તરે લોક થઈ ગયો. NSE પર લગભગ 7.02 મિલિયન શેર ટ્રેડ થયા, જે આ સમાચાર પર રોકાણકારોની ભારે સક્રિયતા દર્શાવે છે.
ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અને બ્રોકરેજ ફર્મ્સ પર અસર
વિશ્લેષકોના મતે, STT માં આ વધારો મુખ્યત્વે ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ સેગમેન્ટમાં થતા સટ્ટાકીય વેપારને નિયંત્રિત કરવા માટે છે, જે અંગે SEBI એ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. વધેલા ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટને કારણે ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. આનાથી BSE જેવા એક્સચેન્જ અને Angel One, Groww જેવી બ્રોકરેજ ફર્મ્સની આવક પર અસર પડી શકે છે, જે ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર નિર્ભર છે.
BSE ના ફંડામેન્ટલ્સ અને ભવિષ્ય
30 જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં, BSE લિમિટેડનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (Market Capitalization) આશરે ₹1.16 ટ્રિલિયન હતું. તેનો P/E રેશિયો (P/E Ratio) આશરે 64.23 (29 જાન્યુઆરી 2026 મુજબ) હતો, જે ઇન્ડસ્ટ્રીના અન્ય સ્પર્ધકોના મધ્ય P/E રેશિયો 29.1x કરતાં ઘણો ઊંચો છે. વિશ્લેષકોએ સરેરાશ ₹2,779.62 નો 12-મહિનાનો ટાર્ગેટ પ્રાઈસ (Target Price) આપ્યો છે, જોકે STT વધારાની જાહેરાત બાદ આ લક્ષ્યાંકોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
BSE એશિયાનું પ્રથમ સ્ટોક એક્સચેન્જ છે, જેની સ્થાપના 1875 માં થઈ હતી અને તે તેની ઝડપ અને બજાર પહોંચ માટે જાણીતું છે. STT વધારાની સંપૂર્ણ અસર સંસદની મંજૂરી અને બજારના અંતિમ પ્રતિભાવ પર નિર્ભર રહેશે.