Alternative Investment Funds (AIF) એ FEMA 2026 ના નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જો ફંડ્સને 'ફોરેન-કંટ્રોલ્ડ' જાહેર કરવામાં આવશે, તો તેનાથી સ્ટાર્ટઅપ્સમાં આવતા મૂડીના પ્રવાહ પર મોટી અસર પડી શકે છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
જુલાઈ 21, 2026 ના રોજ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ Foreign Exchange Management (Foreign Investment) Rules, 2026 નો ડ્રાફ્ટ રજૂ કર્યો હતો. આ પ્રસ્તાવિત નિયમો 2019 ના જૂના માળખાને બદલવા માટે લાવવામાં આવ્યા છે. પરંતુ, તેમાં 'ફોરેન કંટ્રોલ' ની વ્યાખ્યા AIF માટે મુશ્કેલીનું કારણ બની શકે છે.
વર્તમાન નિયમો અને પ્રસ્તાવિત ફેરફાર
હાલમાં, જો AIF ના મેનેજર અને સ્પોન્સર સ્થાનિક હોય, તો ફંડને 'ડોમેસ્ટિક' ગણવામાં આવે છે, ભલે પછી તેમાં વિદેશી રોકાણ હોય. નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, જો ફંડનો મોટાભાગનો હિસ્સો વિદેશી રોકાણકારો પાસેથી આવ્યો હોય, તો તેને 'Foreign Controlled Entity' (FCE) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શા માટે છે આ ચિંતાનો વિષય?
જો AIF ને વિદેશી સંસ્થાઓ ગણવામાં આવે, તો તેના પર કડક Foreign Direct Investment (FDI) નિયમો લાગુ થશે:
- સેક્ટરલ કેપ્સ: સંરક્ષણ અને છૂટક વેપાર જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં રોકાણ મર્યાદિત થઈ જશે.
- કમ્પ્લાયન્સ બોજ: 'Press Note 3' હેઠળ તપાસ વધશે, જેનાથી પ્રક્રિયા લાંબી અને ખર્ચાળ બનશે.
- રોકાણ પ્રવાહ: વધતા નિયમોને કારણે વિદેશી રોકાણકારો નિરુત્સાહી બની શકે છે, જેની સીધી અસર સ્ટાર્ટઅપ્સને મળતા ફંડિંગ પર પડશે.
ઉદ્યોગ જગતની માગ
ભારતીય ફાઈનાન્શિયલ ઇન્સ્ટિટ્યૂશન્સ દ્વારા સ્પોન્સર કરાયેલા ફંડ્સને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવા ઉદ્યોગપતિઓએ SEBI, RBI અને નાણા મંત્રાલય સાથે ચર્ચા કરી છે. તેમનું માનવું છે કે રોકાણના નિર્ણયો લેનાર મેનેજરની રાષ્ટ્રીયતાને આધારે જ ફંડનું સ્ટેટસ નક્કી થવું જોઈએ. ડ્રાફ્ટ પર સલાહ-સૂચનનો સમયગાળો 31 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ પૂર્ણ થઈ ગયો છે, હવે તમામની નજર RBI ના અંતિમ નિર્ણય પર છે.